کوهنوردی ، کوه پیمایی، طبیعت گردی ،آموزشی ،گردشگری مسئولانه ، اکوتوریسم ،داستان کوتاه

سلامتي، تناسب اندام و کنترل وزن امري است که امروزه ذهن عموم مردم را به خود مشغول کرده است. چرا که چاقي و اضافه وزن نه تنها از نظر ظاهر و زيبايي بلکه از بعد سلامتي نيز بسيار حائز اهميت است. امروزه ثابت شده که زمينه ساز بسياري از بيماري ها از جمله فشار خون، ديابت، بيماري هاي قلبي و عروقي و... اضافه وزن و چاقي است. از اين رو يکي از بهترين و ساده ترين راه هاي کنترل وزن به گفته کارشناسان پياده روي و دويدن است. اما به دليل پاره اي از مشکلات و محدوديت هاي خاص اين عمل براي همگان ممکن نيست لذا کارشناسان بهداشت و ورزش براي خانواده استفاده از تردميل را به عنوان جايگزين دويدن و پياده روي در بيرون خانه توصيه مي کنند. تردميل يک وسيله ورزشي است، حاوي تسمه اي که با چرخش خود باعث به حرکت در آوردن صفحه تردميل مي شود و شما مي توانيد بر روي آن راه برويد يا بدويد. تردميل مي تواند با موتور يا بدون موتور باشد. در نوع بدون موتور آن، نيروي وزن و پاهاي شما باعث به حرکت در آوردن صفحه ترديل مي شود. اين نوع تردميل سبک و ارزان است و حجم زيادي را اشغال نمي کند. نوع موتوردار تردميل، پيشرفته تر است و موتور آن باعث چرخش تسمه و حرکت صفحه آن مي شود و شما مي توانيد سرعت آن را تنظيم کنيد تا با سرعت دلخواه خود پياده روي کنيد يا بدويد.

هم چنين در اين نوع تردميل شما مي توانيد صفحه آن را شيبدار تنظيم کنيد و مانند حالتي که در سر بالايي مي دويد بر روي تردميل بدويد. تردميل هاي خانگي تا شيب ۵۱ درجه را مي توانند ايجاد کنند. اين نوع تردميل گران تر است ولي امکانات بيشتري دارد. اين تردميل ها معمولاً يک مانيتور کامپيوتري دارند که با وسيله مخصوصي که به بدن شما متصل مي شود، ميزان ضربان قلب شما را نشان مي دهد تا بتوانيد مدل پياده روي يا دويدن خود را تنظيم کنيد. با اين مانيتور کامپيوتري مي توانيد سرعت و مسافتي را که مي خواهيد پياده روي کنيد يا بدويد و شيب دستگاه را نيز تغيير دهيد. اکثر اين تردميل ها برنامه هاي ورزشي از پيش تعيين شده اي نيز دارند که شما با توجه به هدف و ميزان تناسب اندام خود مي توانيد آنها را انتخاب کنيد تا ورزش با تردميل براي شما تکراري نشود. در موقع خريدن تردميل به جنس دستگاه و صفحه آن، قدرت موتور آن، حداقل و حداکثر سرعت آن، شيبي که مي تواند ايجاد کند، وزني که مي تواند تحمل کند، حداکثر ساعاتي که مي تواند بدون وقفه کار کند، ميزان سر و صداهاي موتور و امکانات جانبي آن توجه کنيد.

● چه کساني نمي توانند از تردميل استفاده کنند

تنها گروهي که نمي توانند از تردميل استفاده کنند افرادي هستند که دچار مشکلات استخواني و مفاصل پا هستند. به دليل فشاري که در هنگام دويدن يا پياده روي به پاها وارد مي شود افرادي که پايشان آسيب ديده است يا مفاصل آنها خشک است، ورم دارد يا درد مي کند نبايد بر روي تردميل پياده روي کنند. بنابراين، تردميل براي تمامي افراد ديگر مناسب است. حتي افرادي که بيماري هاي قلبي دارند نيز مي توانند از تردميل استفاده کنند. البته قبل از شروع ورزش يا تردميل، حتماً بايد با پزشکتان در مورد حداکثر شدت دويدن و ضربان قلب مجاز مشورت کنند. تردميل حتي مي تواند براي بازتواني افرادي که دچار سکته مغزي و در نتيجه، ضعف عضلات شده اند، مورد استفاده قرار گيرد.

● فوايد تردميل

اولين دليلي که مردم، تردميل را براي ورزش انتخاب مي کنند، راحتي است. تردميل به شما اجازه مي دهد حتي در هواي برفي و باراني، خيلي سرد يا خيلي گرم، در زمان طوفان و تاريکي هم بدويد. با تردميل ديگر در ترافيک سنگين شهري وقت تان را براي رسيدن به باشگاه ورزشي هدف نمي دهيد.
مي توانيد در هر زماني از روز، چه صبح زود و چه آخر شب ورزش کنيد. دليل ديگري که به خصوص براي خانم ها اهميت دارد، ايمني است زيرا با حوادث غير مترقبه خارج از خانه، مواجه نمي شوند. هنگامي که روي تردميل ورزش مي کنيد، مي توانيد همزمان تلويزيون تماشا کنيد، تلفني با دوستان تان صحبت کنيد و يا به موسيقي دلخواه تان گوش دهيد. هم چنين مي توانيد با يک چشم مراقب کودکتان باشيد و با چشم ديگر مراقب غذاي روي اجاق گاز. مي توانيد همزمان منتظر باشيد تا فايل مورد نظرتان از اينترنت دانلود شود، مي توانيد در مورد خود و مشکلات تان فکر کنيد و يا ليست خريد هفتگي خود را تهيه کنيد. دليل ديگري که افراد تردميل را انتخاب مي کنند اين است که بدون آماده سازي قبلي مي توانند در هر زمان از روز که دوست داشتند با تردميل پياده روي کنند و يا بدوند. امروزه تردميل هاي مدرن برنامه هاي پياده روي و دويدن متنوعي را با استفاده از تغيير دادن شيب و سرعت دستگاه، ايجاد مي کنند تا يک ورزش مؤثر انجام داده باشيد و به تناسب اندام برسيد. تردميل هاي مدرن با استفاده از کنترل ضربان قلب شما، به صورت مداوم به شما اجازه مي دهند تا ورزش خود را به يک ورزش علمي و مؤثر تبديل کنيد. يک عملکرد ويژه تردميل ها اين است که با توجه به ميزان ضربان قلب شما، سرعت خود را کم و زياد مي کنند تا به سيستم قلب و عروق شما فشار زيادي وارد نشود. هم چنين صفحه تردميل از جنسي است که بر خلاف آسفالت و موزائيک از آسيب هاي وارده به پا جلوگيري مي کند.


 
● تردميل، بهترين راه کم کردن وزن

ورزش با تردميل يک راه بسيار عالي براي کاستن از چربي ها و اضافه وزن است. مانند هر نوع ورزش ديگر، در ابتدا آهسته شروع به پياده روي و دويدن کنيد. اگر مبتدي هستيد بهترين راه اين است که ابتدا شروع به پياده روي کنيد و سپس به تدريج به سرعت تردميل اضافه کنيد تا زمان کوتاهي بدويد، سپس مجدداً راه برويد و دوباره به سرعت خود بيفزاييد.
مي توانيد ۱۵ دقيقه صبح و ۲۰ دقيقه قبل از نهار ورزش کنيد و ۱۰ دقيقه هم قبل از شام پياده روي سريع داشته باشيد. با شکستن زمان هاي ورزش به زمان هاي کوتاه تر، به همان ميزاني که در يک دفعه و مدت بيشتري ورزش مي کنيد، کالري خواهيد سوزاند و اين کار مسلماً براي شما در خانه و با توجه به وقتي که داريد مناسب تر است. تردميل ها براي ورزشکاران حرفه اي تر، برنامه هايي در سيستم کامپيوتري خود دارند. اگر هم خودتان خواستيد بر شدت ورزش خود بيفزاييد به راحتي مي توانيد با افزودن بر شيب يا سرعت دستگاه اين کار را بکنيد. بهترين برنامه ورزشي با تردميل آن است که به صورت يک عادت روزانه مانند مسواک زدن، از آن استفاده کنيد. در صورتي که اين کار را هر روز و به طور منظم انجام دهيد، سوخت و ساز بدن شما افزايش خواهد يافت و براي سوزاندن چربي هاي بيشتر مؤثرتر عمل خواهد کرد.

منبع: سايت آفتاب

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 29 مهر1388ساعت 17:13  توسط پرویز ستوده شایق  | 

آذرخش ( رعد و برق ) نوعي تخليه الکتريکي است که در اثر الکتريسته ساکن بين دو ابر و زمين ايجاد مي شود .

در اثر برخورد ذرات آب يک جبهه هواي گرم به ذرات يخ يک جبهه هواي سرد ، الکتريسته ساکن بوجود مي آيد که نسبت به زمين داراي بارالکتريکي منفي بوده و در صورتي که فاصله منبع جريان الکتريکي نسبتاً‌نزديک به سطح زمين باشد ، صاعقه بروز مي کند . در رعد و برقهاي شديد معمولاً‌بيشترين تخليه الکتريکي صورت مي گيرد .

رعايت نکات ايمني هنگام وقوع صاعقه
اگر داخل ساختمان هستيد به نکات زير توجه کنيد :
۱ - وسايل برقي مانند راديو و تلويزيون را از برق بکشيد و سيم آنتن را خارج کنيد .

۲ - از درب و پنجره و بخاري ديواري ، شوفاژ و ديگر هادي هاي الکتريسيته دور شويد .

۳ - به منظر جلوگيري از خطر آتش سوزي ناشي از صاعقه نسبت به نصب برق گير در ساختمانهاي بلند اقدام کنيد .


اگر در خارج ساختمان هستيد :
در مکانهاي مرتفع قرار نگيريد .
از درختان ، تپه ها ، ديرکها ، طناب رختشويي ، سيم برق هوايي ، لوله هاي فلزي و آب دور شويد .

به اشياء فلزي ( از قبيل دوچرخه ، نرده هاي آهني ، قلاب ماهيگيري ، لوازم فلزي خانه و واگنهاي راه آهن ) دست نزنيد .

اگر در فضاي باز گرفتار رعد و برق شديد ، زانو و پاهاي خود را نزديک يکديگر قرار داده و سر خود را خم کنيد .

اگر در حال شناکردن هستيد يا روي قايق سواريد فوراً از آب بيرون بيائيد .

اگر در بيرون از خانه هستيد ، زير درخت يا نقاط مرتفع پناه نگيريد بلکه در محلي باز به حالت خميده باقي بمانيد .

ايستادن زيردرخت يا روي تپه هنگام صاعقه بدترين کار مي باشد

داخل اتوبوس و ترن مکانهاي امني هستند ، بنابراين مي توانيد هنگام صاعقه به داخل ساختمان يا ايستگاه ترن زيرزميني يا درون اتومبيل برويد .

در صورتي که در اتومبيل هستيد ،‌ در محل مطمئن توقف کنيد و موتور را خاموش کنيد و آنتن ماشين را پائين بکشيد .

علائم و نشانه هاي فرد آسيب ديده

بر اساس شدت صدمات وارده ، تابلوي باليني متفاوت بوده و ممکن است فقط به صورت اختلال هوشياري گذرا و لحظه اي و احساس ضعف و بي حسي موقت باشد و اينکه سوختگي شديد ، ايست قلبي - تنفسي و مرگ رخ مي دهد . ميزان مرگ ومير کلي آن حدود ۳۰-۲۰ درصد بوده و در ۷۰ درصد قربانيان نجات يافته ، عوارض ماندگار موجود خواهد آمد .

اختلال عصبي ممکن است بصورت کاهش سطح هوشياري ، فراموشي ، تشنج ، سوزن سوزن يا گزگز شدن انتهاي دست و پا ، ‌لکنت زبان ، خونريزيهاي مغزي و کما باشد .

اختلالات قلبي - عروقي بصورت نامنظم شدن ضربان قلب و افزايش فشار خون شديد مي باشد .

شايعترين علت مرگ در اين افراد ايست تنفسي است . پوست از چند طريق ممکن است دچار ضايعه شود . شايعترين آن ، سوختگي حاصل از انتقال سطحي جريان الکتريکي است و همچنين سوختگي در نواحي مرطوب بدن ( زيربغل و کشاله ران ) ممکن است اتفاق بيافتد .

بيش از ۵۰٪ قربانيان صاعقه دچار پارگي پرده گوش شده و همچنين ممکن است اختلال شنوايي در اثر جابجايي استخوانهاي گوش مياني بوجود آيد .

تدابير درماني

کليه مصدومين بايد در هر شرايطي به بيمارستان انتقال يابند و دست کم به مدت ۲۴ ساعت تحت نظر قرار گيرند . تنفس و نبض مصدوم ارزيابي شود و در صورت عدم وجود نبض و تنفس احياي قلبي - ريوي ( طبق دستورالعمل ) انجام گردد . در مصدومين حتماً بايد به فکر خونريزي داخلي بود .

آسيبهاي ناشي از سوختگي ( طبق دستور العمل )‌را درمان نماييد و همچنين بايد مراقب آسيبهاي ستون فقرات و شکستگيها بوده و در صورت وجود آسيب طبق دستورالعمل مربوطه اقدام نمائيد .
منبع : ۱ - وسايل برقي مانند راديو و تلويزيون را از برق بکشيد و سيم آنتن را خارج کنيد . ۲ - از درب و پنجره و بخاري ديواري ، شوفاژ و ديگر هادي هاي الکتريسيته دور شويد . ۳ - به منظر جلوگيري از خطر آتش سوزي ناشي از صاعقه نسبت به نصب برق گير در ساختمانهاي بلند اقدام کنيد .

مرجع :hamtanab.ir
+ نوشته شده در  چهارشنبه 29 مهر1388ساعت 11:51  توسط پرویز ستوده شایق  | 

 میلاد با سعادت حضرت معصومه(س)  و

روز دختر مبارک !!

+ نوشته شده در  سه شنبه 28 مهر1388ساعت 14:24  توسط پرویز ستوده شایق  | 

* استمرار در برنامه های کوه نوردی ، دقت نظر ، مطالعه ، آموزش و تبادل نظر با هم نوردان و پیش کسوتان باعث افزایش تجربه می شود . 

*عبور از کمر بر
در هنگام عبور از شیب به صورت کمر بر ( تراورس ) باید مراقب رها شدن سنگ ها از زیر پا باشیم تا برای افراد پایین دست تهدید ایجاد نشود . بعد از خبر یافتن از رها شدن سنگ ، بی درنگ با فریاد " سنگ ، سنگ ) همدیگر را مطلع کنید .

*در ارتفاعات ، محاسبه های پیشین ، هیچ گاه به طور کامل درست از کار در نمی آید . کوهستان دارای هوای متغیر است بنابر این در اوقات گرم سال هم پوشاک گرم به همراه ببریم .

* لوازم و تجهیزات تخصصی کوه نوردیی که با جان انسان سرو کار دارد ، باید واجد معیارهای مصوب اتحادیه جهانی کوه نوردی ( UIAA ) و یا اتحادیه اروپا ( CE ) باشد . این علامت بر روی بدنه این وسایل حک شده است . 

* آداب کوهستان
هنگام استراحت در پناهگاه ها و جانپناه ها باحفظ سکوت ، امکان استراحت را برای همگان فراهم نماییم تا با بدنی آماده بتوانیم صعود خوبی داشته باشیم . هم چنین از آسیب رساندن به پناهگاه ها ، جانپناه ها و جابه جایی علائم و نشانه های راهنما در طول مسیر خود داری کرده و در حفظ آنها کوشا باشیم .

چه قدر زیباست که محل شب مانی و  توقف های خود را پاکیزه تر از آنچه یافته ایم ترک کنیم . اگر در محیطی پر از چوب ، خاک و خاشاک و مواد سوختی است ، ابتدا مکانی را که می خواهیم در آن آتش روشن کنیم ، به طور کامل از مواد سوختی پاک کنیم و سپس با چیدن سنگ به دور آن دیوار کوتاهی درست کنیم تات آتش نتواند بر اثر وزش باد گسترش پیدا کند و باعث آتش سوزی ناخواسته شود . 

کوه پیش روی ماست ، هیچ چیز مانع کوه رفتن ما نمی شود . اما صعود آگاهانه و با احتیاط ، موهبت کوه را دیگر نیز به ما ارزانی خواهد کرد . 

ترساندن ، آزار رسانده و کشتن جانوران در شان اخلاق کوه نوردی نیست . کوهستان قبل از اینکه محل ورزش و تفریح ما باشد ، محل رشد و زندگی این موجودات است . 

بدون اجازه وارد باغ یا مزرعه های کشاورزی نشویم ، حتی اگر مجبور باشیم راه مان را طولانی کرده و باغ یا مزرعه را دور بزنیم . 

احترام و بزرگداشت پیشکسوتان در همه رشته های ورزشی از جمله کوه نوردی از اصول مسلم اخلاقی است . همیشه خود را ملزم به رعایت این اصل مهم بنمایییم .

+ نوشته شده در  سه شنبه 28 مهر1388ساعت 9:12  توسط پرویز ستوده شایق  | 

Iran Eshgh Group !

این داستان تکراری است ولی من باب تذکر گاهی لازمه آدم یه داستانی رو چند بار مرور کنه ، تقدیم شما 

  گنجشک با خدا قهر بود
روزها گذشت و گنجشگ با خدا هیچ نگفت .
فرشتگان سراغش را از خدا می گرفتند و خدا هر بار به فرشتگان این گونه می گفت:
 می آید ؛ من تنها  گوشی هستم که غصه هایش را می شنود و یگانه قلبی هستم که دردهایش را در خود نگاه میدارد…و سرانجام گنجشک روی شاخه ای از درخت دنیا نشست.
فرشتگان چشم به لب هایش دوختند،
گنجشک هیچ نگفت و…
خدا لب به سخن گشود :  با من بگو از آن چه سنگینی سینه توست.
گنجشک گفت :  لانه کوچکی داشتم، آرامگاه خستگی هایم بود و سرپناه بی کسی ام.
  تو همان را هم از من گرفتی.
  این طوفان بی موقع چه بود؟ چه می خواستی؟ لانه محقرم کجای دنیا را گرفته بود؟
  و سنگینی بغضی راه کلامش بست…
سکوتی در عرش طنین انداخت فرشتگان همه سر به زیر انداختند.
  خدا گفت:  ماری در راه لانه ات بود. باد را گفتم تا لانه ات را واژگون کند. آن گاه تو  از کمین مار پر گشودی.
گنجشگ خیره در خدائیِ خدا مانده بود.
  خدا گفت:  و چه بسیار بلاها که به واسطه محبتم از تو دور کردم و تو ندانسته به  دشمنی ام برخاستی!
اشک در دیدگان گنجشک نشسته بود.
  ناگاه چیزی درونش فرو ریخت , های های گریه هایش ملکوت خدا را پر کرد...  

 جائی در پشت ذهنت به خاطر بسپار ، که اثر انگشت خداوند بر همه چیز هست ..

+ نوشته شده در  دوشنبه 27 مهر1388ساعت 9:53  توسط پرویز ستوده شایق  | 

بسياری اوقات برای باز كردن سر صحبت با يک غريبه،‌ گفتگو در مورد وضع آب و هوا مفيد است – به ويژه كه كوه‌نوردان حساسيت و علاقه‌ی بيشتری به اين موضوع دارند. بنابراين می‌توان پس از سلام و عليک و معرفی، چند كلمه‌ای درباره‌ی آب و هوا صحبت كرد. ( هنگام معرفی، به جای پرسيدن نام طرف مقابل ابتدا شما نام خود را بگوييد و اگر نماينده‌ی گروه كوه‌نوردی، سازمان دولتی يا موسسه‌ای گردش‌گری هستيد، سمت خود را نيز ذكر كنيد.)

امروز هوا خوب است.  ..........   Today it is fine

دركوه هوا نسبتاً سرداست. ..............   the mountain it'll be rather cold

در پاره‌ای از مناطق ايران، اگر در تابستان كوه‌نوردی كنيد، ممكن است دچار گرمازدگی شويد.
                                In some parts of Iran , when climbing in summer , you may be dehydrated

اگر آب كافی با خود نبريد، ممكن است بدن‌تان دچار كم‌آبی شود.
                                                      If you don’t carry enough water , you may be heat stroked

در ايران، هوای مناطق گوناگون بسيار متفاوت است.
                                                                In Iran , the weather varies a lot in different regions
در دماوند، دراين فصل هوا خيلی سرد نيست، اما اثر باد – سرمايی خطرناک است.
                 On Damavand , in this season , it is not too cold , but wind-chill is a dangerous factor

در مورد احوال شخصی ( سن، وضع تاهل، شغل و ... ) و در مورد برنامه‌ای كه طرف خارجی قصد دارد در ايران اجرا كند، بهتر است كنجكاوی پيش از موقع نداشته باشيد و اجازه دهيد خود او كم كم به صحبت آيد؛ معمولاً اگر در مورد چنين چيزهايی از خودتان صحبت كنيد، طرف هم به حرف می‌آيد. اگر قرار است با او كوه برويد گرايش خود را بيان كنيد:

به راه‌پيمايی علاقه دارم.    .................    I am fond of hiking

كوه‌گردی را به صعودهای جدی ترجيح می‌دهم.           I prefer hill walking to serious mountain climbing

من سنگ‌نوردی را بيش از هر چيز دوست دارم، و علاقه‌ی خاص‌ام سنگ كوتاه است.
                                                   I like rock climbing best , and my special interest is bouldering

اما گاه ديواره‌نوردی هم می‌كنم.                                   But, sometime I venture to big wall climbing

برويم به سالن سنگ‌نوردی اين نزديكی‌ها.                                      Let's go to the nearby rock gym

اگر طرف خارجی مشتری شمااست (شما راهنمای او هستيد)، می‌توانيد پس از معارفه، صريحاً سر اصل مطلب برويد و در مورد منطقه‌ی مورد نظر صحبت كنيد:      Let's talk about our programme

بهترين فصل منطقه از اواسط تير تا اواخر شهريور است. The region is best from June till mid September

راه‌های پياده روی بسيار در منطقه هست .                                        Many trails cover this region

اين كتاب راهنما در برگيرنده‌ی همه‌ی اطلاعات لازم است . This guidebook details all the necessary info

در اين ميان ممكن است پرسش و پاسخ‌هایی هم پيش آيد:

ارتفاع قله چقدر است؟ How high is this mountain    ۴۲۰۰ متر است . It is 4200 meters high

عمق آن تنگ (دره) چقدر است ؟                                                     ?How deep is the gorge valley
تقريباً ۱۰۰۰ متر عمق دارد.                                                              It is about 1000 meters deep

بهترين   ديد را از كجا داريم؟                                             ?From where can we get the best view

از يال روبرو ديد بسيار جذابی داريم.                       A dramatic view can be seen from the facing ridge

دلم می‌خواهد از اين نقطه، دماوند را ببينم.                     I should like to see Damavand from this point

اگر روی اين يال به اندازه‌ی كافی بالا برويد، ديد خوبی از دماوند خواهيد داشت.
                             If you climb high enough on this ridge, you'll have a good view of Damavand.

 

جملاتی دیگر در كوه‌نوردی

 برای يافتن راه صعود يک كوه،‌ لازم است گزارش‌ها را بخوانيد، با فرد با تجربه‌ای مشورت كنيد و عقل سليم ( شم ) خود را به كار گيريد.
     To find the way of climbing a mountain, you should read writes up, consult an experienced climber, and use your common sense

هنگام كوه‌نوردی هميشه بايد يک حاشيه‌ی اطمينان در نظر بگيريد.
     When climbing, you should always keep a safety margin كوله‌هايمان را ببنديم .Let's pack our rucksacks

روپوش‌اش خوب است، اما ميان پوش و زير پوش مناسب ندارد.

His shell layer is good, but his mid layer and  thermal layer are not suitable 

(لايه‌ی رويی پوشاک او – بادگير يا كت پر – خوب است، اما پوشاک ميانی و لايه‌ای كه در تماس با بدن او است، مناسب نيست.)

(در فصل گذشته ) صعودهای زيادی داشتم. I had a good, season / I did so many climbs

باشگاه ما برنامه‌ی خوبی داشت . Our club had a good trip ( mountaineering programme)

قله را زديد؟ ( به قله رسيديد؟) Did you make the summit

ما سه قله را يك سره پيموديم ( پی در پی صعود كرديم.) We chained three peaks

امروز چه صعودی داشتيد؟ What did you climb today

هيچ. امروز استراحت داشتيم. Noting.It was our rest day

تيم ملی ما آن قله‌ی عظيم را فتح كردند. Our national team conquered the giant summit

آنان با يک حمله از پايگاه( چادرگاه اصلی) به قله رسيدند. They reached the summit in one push from basecamp

پژمان و علی قله را زدند. The summitters were pejman and Ali

يال بی‌حفاظ است. (يال دشوار يا نسبتاً دشواری است كه در آن امكان حمايت كم است، يا در معرض باد و سرما است : خطرناک).This is an exposed ridge

نمی‌توان آن‌جا شب مانی كرد.It is too difficult to bivy there

ما به شب خورديم ( و مجبور به شب‌مانی شديم ) . We were benighted

شب‌مانی در فضای باز بود ( بدون چادر شب‌مانی يا بيرون از غار برفی). It was an open bivy

يک شب مانی با برنامه ( از پيش برنامه ريزی شده ) داشتيم. We had a planned bivouac

هنگام صعود يک كوه بزرگ، بهتر است كه چند نشانه را در موقعيت ياب ( جی پی اس ) خود وارد كنيد.When climbing a big mountain, you'd better enter some waypoints in your GPS

در اين ناحيه می‌توان چشم اندازهای خيال انگيز ديد.Drematic views can be seen in this area

هنگامی كه داشتيم از يك " برف پل " می‌گذشتيم به درون شكاف يخ افتاديم و همراهانم مرا بالا كشيدند.When we were crossing a snowbridge, I fell into the crevasse and I was hauled by my fellows

آنان يک قارچ برفی بزرگ برای كارگاه درست كردند.They made a big snow mushroom as the belay point

يخ‌نوردی دشوار بود؟ Was the ice climbing difficult

نه، در واقع يک برف‌پيمایی بود

.No, it was a snow plod in fact

از سایت انجمن کوهنوردان

+ نوشته شده در  دوشنبه 27 مهر1388ساعت 8:21  توسط پرویز ستوده شایق  | 

پشه ها به عنوان بخشی از طبیعت وحشی اجتناب ناپذیرند . گاهی حضور پشه در هنگام کمپ می تواند خاطره یک سفر زیبا را کاملا دگرگون کند . از این رو بر آن شدم تا روشهای مقابله با پشه و به حد اقل رساندن نیش زدگی را درسفر به مناطق کویری توضیح دهم.
کودکان ، افرادی که از کمبود ویتامین رنج می برند ، افراد بیمار و مسافرانی که بومی یک منطقه محسوب نمی شوند ، بیشتر در معرض نیشزدگی پشه قرار دارند. نیش پشه در پاره ای از موارد می تواند باعث ایجاد آلرژی در بعضی از افراد گردد. آلرژی پوستی نسبت به نیش پشه در فاصله زمانی 20 دقیقه تا 24 ساعت بعد از نیشزدگی مشاهده شده است.
زمان فعالیت اغلب پشه ها از غروب خورشید تا سپیده دم است. پشه ها در آب تخم گذاری می کنند و بعد از چند هفته به بلوغ میرسند . پشه های نر دهانی کوچک دارند و از گیاهان تغذیه می کنند اما پشه های ماده دهانی بزرگتر دارند و از خون جانوران و انسان تغذیه می کنند. پشه های ماده برای اینکه طعمه از حضور انها آگاه نشود قبل از نیش زدن ، مکان نیش زدن را بی حس میکنند و سپس نیش را وارد پوست می کنند. به همین خاطر است که شما در هنگام گزش دردی احساس نمی کنید .

پشه ها به چند طریق طعمه های خود را شناسایی می کنند .

اولین روش ، روش سنسورهای شیمیایی است که از فاصله ای در حدود 40 متر از روی بوی بدن ، طعمه خود را شناسایی می کند .

روش دوم ، روش بینایی است به خصوص اگر طعمه در حال حرکت باشد .

روش سوم ، روش حرارتی است و از حرارت بدن طعمه قادر به شناسایی آن هستند .

نکات زیر در صورتی که وسایل لازم برای جلوگیری از نیشزدگی پشه و دفع آن را به همراه ندارید می توانند بسیار سودمند باشند:
-از کمپ زدن در مناطق باتلاقی یا مناطقی که نزدیک به رودخانه ها یا مانداب ها هستند خود داری کنید . کلا مناطق مرطوب، مکانهای مناسبی برای رشد پشه محسوب می شوند.
-از شلوارهای ضخیم و سنگین مانند شلوار جین استفاده کنید . بسیاری از پشه های مناطق کویری قادرند از روی پوشش نازک نیش بزنند. استفاده از لباسهای آستین دار در هنگام شب توصیه می شود.
-شلوار خود را درون جوراب خود قرار دهید .
-لباسهایی به رنگ روشن بپوشید تا به راحتی بتوانید حشرات و پشه ها را ببینید.
-در صورتی که حشره کش دارای دیت به همراه دارید مقداری از آن را بر روی لباس خود اسپری کنید . ( به خاطر داشته باشید که حشره کش را بر روی پوست خود اسپری نکنید چون می تواند باعث حساسیت های پوستی گردد . حشره کشها دارای مواد شیمیایی از جمله "دیت" هستند. دیت باعث مرگ سریع سلولهای خاکستری مغز می شود و فراموشی زودرس را به همراه خواهد داشت . همچنین باعث تغییر در دی ان ای حیوانات از جمله موشها می شود و صدمات جبرا ناپذیری به طبیعت و شخص شما وارد می کند. دیت مهمترین عامل دفع و از بین بردن پشه است . بوی دیت باعث گمراه کردن پشه در فاصله نزدیک می شود و قادر به تشخیص بوی اسید لاکتیک و دی اکسید کربن خروجی از بدن نمی شود . استفاده از حشره کشهای حاوی دیت در مقدار خیلی جزئی کافیست و استفاده در حجم زیاد از آنها تغییری در دفع پشه ایجاد نمی کند. )
-از خوردن موز در هنگام سفر خودداری کنید. جذب روغن موز در خون باعث نیشزدگی بیشتر نسبت به سایر افراد می گردد. پشه ها کلا خون حاوی قند بیشتر را ترجیح می دهند.
-استفاده از لوسیون ، عطر ، ادکلن ، شامپوها و صابون های خوش بو می تواند باعث جذب بیشتر پشه ها نسبت به سایر افراد گردند.
-مالیدن مقداری الکل سفید بر روی پوست می تواند شما را در برابر نیش پشه بیمه کند.
-استفاده از لباسهایی که دارای نخهای پرمترین هستند نیز باعث دفع پشه ها می شوند .

یکی از جذب کننده گان مهم پشه ، نور سفید است . در صورتی که در هنگام شب از وسایلی با نور سفید استفاده می کنید آنها را با وسایل روشنایی دارای نور زرد جایگزین کنید . این روش روش بسیار کارایی در دفع پشه در مناطق کویری می باشد.
روشن کردن آتش می تواند راه کار مناسب دیگری برای دفع پشه باشد.

پشه ها معمولا در هوای ساکن پرواز می کنند و ضعف پروازی آنها مشهود است . یکی از روشهای بسیار موفق در دفع پشه خارج کردن هوای محیط از حالت سکون است . این کار را براحتی می توانید با یک پنکه کوچک انجام دهید.
یکی از وسایلی که جدیدا به بازار آمده ، وسیله ای است که صدای پشه نر از خود خارج می کند. لازم به توضیح است که اغلب پشه هایی که موجبات عدم آسایش شما را فراهم می کنند پشه های ماده هستند . پشه ها یک بار در سال جفتگیری می کنند و در بقیه سال از صدای پشه نر فرار می کنند . نویسنده شخصا این وسیله را آزمایش کرده و کارایی آن را نسبتا خوب ارزیابی می کند. طبیعی است که این دستگاه از روش اولترا سونیک استفده می کند و شما عملا صدایی نمی شنوید.
از دیگر وسایل دفع پشه چراغهایی شعله ای با گازی مخصوص است که بوی آن باعث فراری دادن پشه می شود . اینگونه چراغها را می توانید از خیابان فردوسی یا میدان منیریه در تهران تهیه نمایید.
استفاده از کرمها و ژلهای دافع پشه نیز نسبتا روش مناسبی است . این نوع کرمها در بوهای متنوع مانند لیپ استیک هستد که بر روی قسمتهای عریان بدن مانند مچ دست ، انگشتان ، گردن و ... مالیده می شوند .
استفاده از ویتامین بی 1 (تیامین) به مدت یک هفته می تواند میزان نیشزدگی را کاهش دهد . ویتامین بی 1 ، ویتامین بسیار مهمی است و برای سیستم عصبی و قلب شما بسیار مفید است . بر اساس نظرات پزشکان 5/1 میلیگرم ویتامین بی 1 در روز برای بدن کافیست و بیشتر از آن توصیه نمی شود .ضرر استفاده زیاد از قرصهای ویتامین بسیار بیشتر از عدم مصرف آنها است.
از جمله وسایل قابل استفاده برای دفع پشه ، مشعلهای دود زای شرکتهای تولید کننده وسایل کمپی می باشد . این مشعلها پس از آتش زدن سر آنها ، باعث می شوند که پشه ها تا فاصله 10 متری به آن نزدیک نشوند . از جمله شرکتهای سازنده این وسایل می توان به شرکت آمریکایی کولمن اشاره کرد که تولیدات آن از سایر شرکتهای مشابه کارایی بیشتری دارد.

در هنگام گزش از خاراندن مکان گزش خود داری کنید . محل گزش را با مقداری آب خنک و صابون بشویید . همچنین می توانید از داروهای ضد خارش مانند کالامین استفاده کنید .
در صورتی که بعد از نیش پشه هر یک از تغییرات زیر در مصدوم مشاهده شد سریعا او را به اولین مرکز درمانی انتقال دهید :
1-حساسیت آنی نسبت نور

2-تورم بسیار زیاد محل گزش

3-ضعف عضلانی

4-سفت شدن گردن

5-عدم هوشیاری و گیجی

6-سر درد شدید


از : محسن ادیب


برچسب‌ها: مطالب آموزشی, پزشکی کوهستان
+ نوشته شده در  یکشنبه 26 مهر1388ساعت 13:45  توسط پرویز ستوده شایق  | 

کوير بشرويه به طول تقريبي بيش از 100 کيلومتر و عرض متوسط 30 کيلومتر ،از شرق بشرويه آغاز وتا جنوب کاشمر ادامه پيدا مي کند.
وجود نبکاها ، رمل ها وتل ماسه هاي با ريپل مارک وقورتهاي زيبا ،گياهان شورپسند،شوره زارها ونمک زار ها ي وسيع ،بيشه زار هاي سر سبز ورودخانه دايمي
( کال شور)، جنگل تاغ، دق هاي باتلاقي و......
زيستگاهي  پويا واستثنايي  براي گونه هايي از موش کانگرو، افعي شاخ دار، هوبره،انواع خزندگاني از خانواده سوسمار را بوجود آورده است .
علاوه بر موارد فوق از ديدگاه زمين شناسي وجود عرصه اي متشکل از توف هاي سبز آتشفشاني و وجود سنگهاي ، آذرين مانند کوارتزيت و بازالت در بعضي از نقاط مواردي اعجاب بر انگيز براي محققان است
مناطق ياد شده اراضي وسيعي را تشکيل مي دهند که بهترين مکان براي برگزاري مسابقات رالي خودروهاي دو دف و همچنين رالي موتور سواري است.
عرصه هاي پوشيده از تپه هاي متشکل از شن روان وماسه بادي با مناظري بديع مکاني خاطره انگيز براي برگزاري همايش هاي کويرنوردي است .

از : سایت شهرستان بشرویه

+ نوشته شده در  یکشنبه 26 مهر1388ساعت 12:36  توسط پرویز ستوده شایق  | 

جام جم آنلاين: با اجازه بزرگ‌ترها بله. اين جمله ديروز از بلندترين نقطه تهران از زبان زوجي جوان به آسمان اين كلانشهر شنيده شد. از قديم گفته‌اند ازدواج كه مي‌كني بايد اوج بگيري. اصلا مي‌گويند ازدواج‌هايي موفق است كه تو را يك قدم به آسمان نزديك‌تر كند. يك گام به بالاتر. يك پله نزديك‌تر به خدا.

http://www.jamejamonline.ir/Media/images/1388/07/24/100920154539.jpg

شايد به همين خاطر باشد كه مي‌گويند كه اگر ازدواج كردي مواظب باش تا زميني نماني.اما در ايران، تهران، اين گوشه متفاوت از دنيا نيز عده‌اي از جوانان كه نمي‌خواهند مثل بقيه باشند، ازدواجي متفاوت را پايه‌گذاشته‌اند تا نگاهي متفاوت به جشن ازدواج داشته باشند.مراسم ازدواج نمادين دو نفر از اعضاي گروه كوهنوردي كوهسار كه روز گذشته برفراز قله‌ توچال برگزار شد، با همين هدف شكل گرفته است.
+ نوشته شده در  شنبه 25 مهر1388ساعت 12:23  توسط پرویز ستوده شایق  | 

سیزدهمین همایش غذا برای بهتر زیستن
آیا می دانید بسیاری از بیماری های هزاره سوم ریشه در مشکلات تغذیه ای دارد.
ایا می دانید  مصرف بیش از حد سموم و آفت کش ها  در محصولات کشاورزی  سلامت ایرانیان را به خطر انداخته و باعث شیوع سرطان شده

کانون تغذیه سالم فرهنگ سرای سلامت به مناسبت روز جهانی غذا برگزار می کند:

۱۸ تا ۲۴ مهرماه از ساعت ۹ صبح تا ۹ شب :
در فضای بیرونی فرهنگ سرا نمایشگاه عرضه محصولات سالم ( به روش آی پی آم )- جمعی از تولید کنندگان این محصولات را عرضه می کنند که شامل سیب خوراکی- برنج ۰  انواع جوانه ها - سیب زمینی- نان طبیعی - توت فرنگی
  و همزمان

 ۲۰تا ۲۳ مهرماه از ساعت ۱۷ الی ۲۱ سخنرانی درباره  ارتباط تغذیه با  ورزش  - ذهن - پیشگیری از بیماری -
سخنرانان :
پروفسور مظفرپور - فوق تخصص چشم پژوهشگر در زمینه تغذیه
دکتر فشارکی زاده - جراح و ارتوپد  پژوهشگر در زمینه تغذیه
دکتر صالحی - دکترای تغذیه
خانم مهندس قایمی - کارشناس ارشد تغذیه
دکتر سعیدی و دکتر بابایی محققین طب سنتی

آدرس و تلفن : میدان رسالت - میدان الغدیر -بلوار دلاوارن -خیابان آزادگان شمالی -جنب فروشگاه شهروند ۲ - ۷۷۴۹۱۴۹۱  
برچسب‌ها: مطالب آموزشی, تغذیه در کوهستان
+ نوشته شده در  دوشنبه 20 مهر1388ساعت 6:58  توسط پرویز ستوده شایق  | 

در برنامه روز جمعه یک بار دیگر شاعر معاصر ، کوهنورد توانا و آشنای تمام کوهنوردان را در توچال ملاقات کردم . بازهم شعری از لطافت طبعش هدیه داد و خوش دیدم آنرا تقدیم شما بزرگواران نمایم . امیدوارم بپسندید .

شاعر : حمیدرضا ثابتی
عنوان شعر : آهو زیبا
تاریخ : 17 مهر ماه 88

اینم چند تا عکس از حمیدرضا ثابتی ، کسی که بسیاری از کوهنوردان تهران و شهرستانی به خوبی او را می شناسند . کمک به کوهنوردان در ارتفاعات شمال تهران ، مسیرشهرستانک ، مسیر توچال شکرآب ، مسیرهای منتهی به قله توچال و ..........

در عکس زیر نفر سمت راست حمیدرضا ثابتی و نفر سمت چپ پرویز ستوده شایق
محل عکس قله توچال در تاریخ 17 مهر ماه 1388


برچسب‌ها: عمومی, شعر
+ نوشته شده در  یکشنبه 19 مهر1388ساعت 11:43  توسط پرویز ستوده شایق  | 

حتما تا حالا داستانهای کوتاه زیادی خوندید،
اما تاحالا فکر کردید که کوتاه ترین داستان کوتاه دنیا چیه و نوشته ی کی ؟

کوتاه ترین داستان کوتاه جهان توسط ارنست همینگوی نوشته شده :
For Sale: Baby Shoes, Never Worn
برای فروش: کفش بچه، هرگز پوشیده نشده .


گفته میشود ارنست همینگوی این داستان ۶ کلمه ای را برای شرکت در یک مسابقه ی داستان کوتاه نوشته است و برنده ی مسابقه نیز شده است. همچنین گفته میشود که وی این داستان کوتاه را در یک شرط بندی با یکی از دوستانش که ادعا کرده بود که با ۶ کلمه نمیتوان داستان نوشت، نوشته است.

کوتاه ترین داستان ترسناک دنیا نیز داستان زیر میباشد که نویسنده ی مشخصی ندارد !

The last man on earth is sitting alone in his room and all of a sudden a Knock on the door.

آخرین انسان زمین تنها در اتاقش نشسته بود که ناگهان در زدند.

با تشکر از جناب آقای شاکری

+ نوشته شده در  یکشنبه 19 مهر1388ساعت 10:18  توسط پرویز ستوده شایق  | 

امروز جمعه 17 مهر ماه 1388

من به اتفاق دوست عزیزم آقای روح الله رحیمی در یک برنامه سنگین که در شرایط آب و هوایی متغییر انجام شده از طریق کلکچال ، گردنه اسپیلت و سرازیر شدن به دره پیازچال موفق شدیم بصورت خط الراسی از کلکچال به قلل لزون یک و دو ، قله پیاز چال و نهایتاً توچال را صعود نماییم . این مسیر را اولین بار بود که اجرا می کردم . در مسیر بارش برف و وزش باد باعث کندی حرکت می شد . ما در این برنامه شرایط مختلف آب و هوایی را تجربه کردیم . صعودی سخت و دل انگیزی داشتیم . جای همه دوستان خالی عکس های زیبایی از برنامه تهیه کردیم که متعاقباً تقدیم حضور عزیزان خواهد شد .

چند تا از عکس ها را که در سپیده صبح و در هنگام طلوع خورشید در شمال تهران در ارتفاعات کلک چال در ابتدای مسیر گرفته شده در زیر تقدیم حضورتان می کنم . دیدن طلوع خوشید و منظره تابلو مانند آسمان شهرمان ، شهری که همیشه آنرا با دود و ترافیک توصیف می کنیم واقعاً قشنگه ، آرزو می کنم روز شما نیز در از بلندی های زندگی تون طلوع خورشید و خوبی ها را نظاره گر باشید

بقیه تصاویر

+ نوشته شده در  جمعه 17 مهر1388ساعت 16:22  توسط پرویز ستوده شایق  | 

لینک بقیه تصاویر

+ نوشته شده در  چهارشنبه 15 مهر1388ساعت 12:57  توسط پرویز ستوده شایق  | 

كوير انتهاي زمين است؛
پايان سرزمين حيات است؛
در كوير گويي به مرز عالم ديگر نزديكيم و از آنست كه ماوراءالطبيعه را ـكه همواره فلسفه از آن سخن ميگويد و مذهب بدان ميخواند
در كوير بچشم ميتوان ديد،
ميتوان احساس كرد.
 و از آنست كه پيامبران همه از اينجا برخاسته‌اند و بسوي شهرها و آباديها آمده‌اند.
 «در كوير خدا حضور دارد»! 
اين شهادت را يك نويسنده روماني داده است  كهبراي شناختن محمد و ديدن صحرائي كه آواز پر جبرئيل همواره در زير غرفه بلند آسمانش بگوش ميرسد، و حتي درختش، غارش، كوهش، هر صخره سنگش و سنگريزه‌اش آيات وحي را بر لب دارد و زبان گوياي خدا ميشود،
 به صحراي عربستان آمده است و عطر الهام را،‌ در فضاي اسرارآميز آن استشمام كرده است.

در كوير بيرون از ديوار خانه، پشت حصار ده، ديگر هيچ نيست.
صحراي بيكرانه عدم است، خوابگاه مرگ و جولانگاه هول.
 راه، تنها، به سوي آسمان باز است.
آسمان! كشور سبز آرزوها، چشمه مواج و زلال نوازشها، اميدها و‌... انتظار! انتظار! ...
                           
"دكتر علي شريعتي"

 

هفتمين همايش كوير نوردي مهر


عظمت و آرامش کویر انسان را به اعماق سکوتی می برد، که در هیاهوی زندگی شهری هرگز قابل دستیابی نیست. در کویر زمین و آسمان بی کران است، افق تا بی نهایت گسترده است و شب انتهایی ندارد. ستارگان انبوه وپر نور هستند، و راه شیری به روشنی دیده می شود.
 شب كوير! اين موجود زيبا و آسماني كه مردم شهر نميشناسند. آنچه مي‌شناسند شب ديگري است، شبي است كه از بامداد آغاز ميشود. شب كوير به وصف نمي‌آيد. آرامش شب كه بيدرنگ با غروب فرا ميرسد ـ آرامشي كه در شهر از نيمه شب، در هم ريخته و شكسته، ميآيد، زمین خشک است و نعمت آب و آبادانی را یاد آوری می کند. ریشه های عمیق و طولانی گیاهان از اسقامت می گویند و سبزی گیاهان شوره زار از عشق به زندگی.                                                        
کویر داستانها دارد، برای شنیدن آوایش باید به زمزمه بادهایش گوش سپرد که از سخاوت زمین می گوید، و دید که چگونه داغترین و خشکترین گوشه های زمین نیز خاستگاه زندگیست.
 متاسفانه بسیاری از هموطنان ما از وجود چنین طبیعت بکر و منحصر بفردی بی اطلاع هستند و صحرا را در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس تجربه می کنند. لازم است بدانیم، برای دیدن صحرا نمی بایست الزاما به کشورهای عربی مسافرت کرد،
 کویر نزدیک است......
همايش كوير نوردي امسال نيز مانند سال گذشته در كوير زيباي بشرويه از 6 الي 8 آبانماه برگزار ميشود چرا كه اين منطقه يكي از زيباترين كويرهاي خراسان جنوبي را دارا ميباشد

فرم ثبت نام

از : پایگاه خبری بشرویه


برچسب‌ها: کویر نوردی
+ نوشته شده در  دوشنبه 13 مهر1388ساعت 13:25  توسط پرویز ستوده شایق  | 

از چوپانی پرسیدند:چند سال داری؟
گفت : نمی دانم.
گفنتد: چند راس گوسفند داری؟
گفت: 45 راس بز و 37 راس گوسفند و 3راس میش و 52 تا قوچ دارم.
گفتند: تو آمار چهار پایان خود را این قدر دقیق داری! ولی سن خود را نمی دانی؟!
گفت: چون گوسفندان را گاهی می دزدند و مجبورم روزانه آنها را بشمارم ولی تا به امروز سابقه نداشته کسی سنم را بدزدد که آن را هم بشمارم!!!

.


یکشنبه 12 مهر1388 ساعت: 9:36 توسط:بهار
سلام بر شما
بعید است از چوپانان که دزدی به نام زمان را نشناسند!!!



یکشنبه 12 مهر1388 ساعت: 9:59 توسط:مسعود قلعه
سلام
جالب بود! البته فکر می کنم دوستمان بهار توجه نداشته اند که زمان " سن" را نمی دزدد بلکه بر آن می افزاید ولی چیز دیگری می دزدد که ایشان اشتباهی گرفته اند.
چوپانان حواسشان به همه چیز هست . ما باید حواسمان را جمع کنیم.
+ نوشته شده در  یکشنبه 12 مهر1388ساعت 9:2  توسط پرویز ستوده شایق  | 

برنامه صعود به ارتفاعات پلنگ چال امروز جمعه ۱۰ / ۷ / ۱۳۸۸ اجرا شد.

نفرات شرکت کننده در برنامه :
         پرویز ستوده شایق - کریم حسن پور- احمد غریب زاد - ابوالقاسم تشکری - رحمان زمانزاده - صمد نجفی - محسن گودرزی - سعید عادلی - غلامرضا حبیبی فر - ابراهیم امیری - علی اصغر صادقی - دین محمدی - سیدحمید مصطفوی -خانم ستوده

گزارش و تصاویر برنامه بعداً

+ نوشته شده در  جمعه 10 مهر1388ساعت 20:14  توسط پرویز ستوده شایق  | 

تصاویر دیگری از فصل پاییز .............. ببیند


http://xs843.xs.to/xs843/09371/kelarijan__1_831.jpg

http://xs843.xs.to/xs843/09371/kelarijan__2_882.jpg

http://xs843.xs.to/xs843/09371/kelarijan__3_991.jpg

http://xs943.xs.to/xs943/09371/kelarijan__4_229.jpg

http://xs343.xs.to/xs343/09372/kelarijan__12_518.jpg

http://xs343.xs.to/xs343/09372/kelarijan__9_104.jpg

http://xs343.xs.to/xs343/09372/kelarijan__14_591.jpg

http://xs343.xs.to/xs343/09372/kelarijan__16_678.jpg


http://www.freeimagehosting.net/uploads/a3ae42bf19.jpg

http://www.freeimagehosting.net/uploads/165523189e.jpg

http://www.freeimagehosting.net/uploads/0a614b3a35.jpg

http://www.freeimagehosting.net/uploads/198d61d00b.jpg

عکسهای پائیزی جنگل سوادکوه - کلاریجان...  توسط هادی خلیلی تهیه شده است


چهارشنبه 8 مهر1388 ساعت: 23:45 توسط:فرامرزی
سلام
زمانی که اسمی از پاییز میاد کنارش منظره غروب توی ذهنم تداعی میشه
شاید اشتباه میکنم ولی مرگی کم رنگ هم کنارش میبینم . این نیست که بد باشه جرا که خوب هم هست. مسافرت توی این فصل زیاد سفارش شده اون هم سمت شمال .
نمی دونم نظر دیگران چیه؟
 وب سایت   پست الکترونیک

+ نوشته شده در  چهارشنبه 8 مهر1388ساعت 10:7  توسط پرویز ستوده شایق  | 

+ نوشته شده در  چهارشنبه 8 مهر1388ساعت 9:52  توسط پرویز ستوده شایق  | 

یگانه اوست می ماند ................. خزان ، آغاز تمام بی برگی ها مان شد .
در آستانه غروب .......................  بی صداتر از هر خوابی
    به ناگهان در سکوت رفت    ...........به یاد پرواز تنهایی آن مهربان
زنده یاد 

محمد باقری گرمارودی 

پدر دوست و همکارما جناب آقای امیر باقری گرمارودی ،بدرود حیات گفت بدینوسیله تسلیت و تالم خویش را ابراز داشته امیدوارم روح آن مرحوم قرین رحمت و مغفرت خداوند سبحان واقع گردد .

روحش شاد

لینک تصاویر

+ نوشته شده در  سه شنبه 7 مهر1388ساعت 15:23  توسط پرویز ستوده شایق  | 

قطاري كه به مقصد خدا مي رفت، لختي در ايستگاه دنيا توقف كرد و پيامبر رو به جهانيان كرد و گفت: مقصد ما خداست. كيست كه با ما سفر كند؟
كيست كه رنج و عشق توامان بخواهد ؟
كيست كه باور كند دنيا ايستگاهي است تنها براي گذشتن ؟
قرن ها گذشت اما از بيشمار آدميان جز اندكي بر آن قطار سوار نشدند از جهان تا خدا هزار ايستگاه بود.در هر ايستگاه كه قطار مي ايستاد، كسي كم مي شد قطار مي گذشت و سبك مي شد، زيرا سبكي قانون راه خداست . قطاري كه به مقصد خدا مي رفت، به ايستگاه بهشت رسيد. پيامبر گفت اينجا بهشت است . مسافران بهشتي پياده شوند، اما اينجا ايستگاه آخر نيست .
مسافراني كه پياده شدند، بهشتي شدند. اما اندكي، باز هم ماندند، قطار دوباره راه افتاد و بهشت جا ماند. آنگاه خدا رو به مسافرانش كرد و گفت :
درود بر شما، راز من همين بود.آن كه مرا مي خواهد، در ايستگاه بهشت پياده نخواهد شد .
و آن هنگام كه قطار به ايستگاه آخر رسيد ديگر نه قطاري بود و نه مسافري .
+ نوشته شده در  سه شنبه 7 مهر1388ساعت 8:55  توسط پرویز ستوده شایق  | 

 تیم منتخب مربیان غارنوردی ایران که در اردیبهشت و خرداد ماه سال جاری جهت شرکت در یک دوره پیشرفته غارنوردی و غارشناسی و نیز پیمایش چند غار در منطقه تاترا به کشور لهستان اعزام شده بود، در جلسه ای که در تاریخ دوشنبه 6 مهر ماه توسط فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی در سالن اجتماعات شهید قندی از ساعت 17 الی 19 برگزار می گردد، به ارائه گزارش از این دوره آموزشی و برنامه های پیمایشی خواهند پرداخت.


از بخشهای مختلف این جلسه می توان به :
- سخنرانی مسئولین فدراسیون کوه نوردی

- سخنرانی آقای جابر انصاری (مسئول بخش غارنوردی) درباره فعالیتهای بخش، مسائل و مشکلات غارنوردی در ایران و ...

- سخنرانی آقای توسلی (کارشناس زمین شناسی) درباره غارشناسی، کارست و غار، تاریخچه، تعاریف، کاربرد و اهمیت در زندگی و ورزش و ...


- ارائه گزارش برنامه توسط آقای دکتر مسعود حمیدی و شرح مقدمات شکل گیری برنامه، روز شمار برنامه، بررسی متد آموزشی روز دنیا، مطالب نوین تکنیکی غارنوردی، غارشناسی و کارست، امداد و نجات، گزارش پیمایش سه غار در منطقه تاترا و ... همراه با نمایش عکس و فیلم


اشاره کرد.

لازم به یادآوری است، اعضای تیم اعزامی به لهستان عبارت بودند از:
امیر حسین جابر انصاری، وحید مصدری، مسعود حمیدی، پیمان یاوری و علیرضا بلاغی


شرکت برای عموم علاقمندان آزاد است.

 
تاریخ: دوشنبه 6 مهر ماه 1388

زمان: ساعت 17 الی 19

مکان: خیابان شریعتی، نرسیده به پل سید خندان، قبل از باشگاه پیام مخابرات، سالن اجتماعات شهید قندی

از کلیه فعالان و علاقمندان غارنوردی و غارشناسی برای حضور در این جلسه دعوت بعمل می آید.

فدراسیون کوه نوردی و صعودهای ورزشی

روابط عمومی بخش غارنوردی
+ نوشته شده در  دوشنبه 6 مهر1388ساعت 11:8  توسط پرویز ستوده شایق  | 

در چند پست قبل این سوال مطرح شد حالا جواب دوستان

سوال : چرا در بالاي كوه هوا سرد ميشود  ؟


جوابها 


توسط:کاوه    یکشنبه 5 مهر1388 ساعت: 15:30
با سلام به جناب ستوده عزيز
اصولا در جو حرکت عمودی هوا وجود دارد.هوای گرم مجاور سطح زمين(گرما به علت تماس با سطح زمين و تاثير دمای زمین بر هواست) در اثر اين حرکت سعود کرده و به علت کاهش فشار و افزايش حجم ، گرما صرف انبساط شده توده هوا سرد می شود.
اين سرد شدن در یک جو استاندارد 6 الی 7 درجه در هر 1000 متر است.هوای مرطوب آرامتر از هوای خشک با افزايش ارتفاع سرد می شود(تا3 درجه در هر 1000 متر )زیرا با تبديل بخار آب به قطرات آب مقداری گرما آزاد می شود.در هوای خشک اين کاهش دما تا 10 درجه در هر 1000 متر می رسد.

+ نوشته شده در  دوشنبه 6 مهر1388ساعت 8:19  توسط پرویز ستوده شایق  | 

 در قدیم‌ترین ادوار زندگی، بشر با عوامل طبیعی در پیكار و ستیز بود و چون در این كشاكش ظفری نمی‌یافت و مأیوس می‌گردید آنرا خشم خدایان می‌دانست.

     ناآگاهی مردم ازمنۀ قدیم از باران و باد و طوفان و نظایر آن سبب شد تا برای هر عامل طبیعی خدایی خلق شود و در هر اقلیمی فراخور آن محیط بت هایی تراشیده شد و ربه‌النوعی به‌وجود آمد. پلوتن (خدای دریا) وستا (خدای آتش) و ده ها خدای دیگر.

     اولین اقوامی كه دربارۀ شناسایی هوا و عوامل آن دست‌اندر كار بوده‌اند باید مردم جزایر دریای اژه و دریای مدیترانه را دانست و به دنبال آن دریانوردان كارتاژ و دریای شمال دربارۀ مسیر باد و مواقع طوفانی و جریانات دریایی و حوادث جوی تجربه‌هایی اندوختند. اصولاً ملوانان به علت نوع كار خود مجبور بودند كه از استادان و پیش‌كسوتان خویش امور دریا‌داری را كه قسمت مهم آن شناخت عوامل آسمانی بود بیاموزند، در این خصوص حق بزرگی در امر هواشناسی بر گردن ما دارند.

     ادموند هالی اولین شخصی است كه به سال 1688 نقشه‌ای از مسیر بادهای ترید (Trade) شمال شرقی و ترید جنوب شرقی تهیه كرد و آنرا به‌طبع رساند. گرچه این نقشه كاملاً ابتدایی و خلاصه بود ولی می‌شود هالی را اولین طراح نقشه‌های اقلیمی و پیشقدم علم هواشناسی دانست. پیشرفت اصلی هواشناسی را باید در حقیقت پس از اختراع تلگراف در سال 1849 دانست چه بعد از آن امكان داشت به موقع و سریع اتفاقات و پیش‌آمدهای جوی را برای مراكز هواشناسی فرستاد و مورد استفاده قرار داد. هواشناسی چنانكه بعداً گفته خواهد شد كاری نیست كه یك كشور یا یك منطقه به تنهایی انجام بدهد و تا تمام كشورها با هم همكاری لازم را به‌عمل نیاورند نتیجه‌ای حاصل نخواهد شد. دو كشوری كه در این راه پیشقدم شدند انگلیس و فرانسه بودند كه در اواسط قرن نوزدهم اخبار مربوط به هوا را با یكدیگر مبادله نمودند و بعدها كشور اسپانیا و دولتهای سوئد، آلمان و به‌تدریج سایر ملل اروپایی و امریكای شمالی در امر هواشناسی با یكدیگر تماس و ارتباط برقرار كردند. امروزه در اروپا بیش از 600 ایستگاه مهم هواشناسی مشغول كار است و در هر 24 ساعت 4 بار اتفاقات و حوادث و احتمالات جوی را بازگو و پیش‌بینی نموده و از فرستنده‌های خود به‌خارج جهت اطلاع دیگران مخابره می‌كنند.

     آنچه هواشناس و علم هواشناسی با آن سروكار دارد دنیایی است بی‌رنگ و اقیانوسی است بی‌انتها كه گرداگرد كرۀ ارض را فراگرفته و خارج شدن از آن كاری است بس مشگل و دشوار و شناختن رموز آن علمی است بس پیچیده و پر از استثناء که ما آنرا بی‌دردسر در سه حرف تلفظ می‌كنیم «هوا».

 

هوا چیست؟ جو (اتموسفر Atmosphere) یا هوایی كه در هر 24 ساعت ما آنرا 21600 بار تنفس می‌كنیم سراسر كرۀ زمین را فرا گرفته است و ادامۀ حیات هیچ موجود زنده‌ای بدون آن ممكن نیست. ارتفاع جو را تا 400 كیلومتر می‌توان به‌حساب آورد اما برخی آثار جوی و ارتعاشات نوری باعث شده است كه تا 1000 كیلومتری هم بشود وجود هوا را تخمین زد (وجود هوا هیچگاه یك‌مرتبه قطع نمی‌گردد آنقدر از غلظت آن كاسته می‌شود تا به‌جایی كه دیگر هوا خاصیت اصلی خود را از دست می‌دهد. بدین لحاظ برای آن مرز مشخصی نمی‌توان تعیین كرد) تركیبات هوا در مجاورت زمین تا ارتفاع 20 كیلومتری تقریباً ثابت است و برای اولین بار در نیمۀ دوم قرن هیجدهم لاووزایه دانشمند و شیمیدان معروف فرانسوی ثابــــت كــرد كــه هوا از 78% آزت و 21% اكسیژن و ٩ / ٠ (نُه دهم) آرگون و چند گاز دیگر و مقداری بخار آب تشكیل شده است.

     عناصری كه تركیبات فوق را تكمیل می‌كنند عبارتند از: گاز كربنیك، هیدروژن، آرگون، نئون، هلیوم، گریپتون و گزنون كه مجموعاً 1% تركیبات هوا را تشكیل می‌دهند. هریك از عناصر فوق نقشهای مهمی در حفظ و حراست كرۀ ارض به‌عهده دارد كه بحث در آن از حوصلۀ مقاله ما خارج است.

     هر قدر از سطح زمین بالاتر رویم در ازاء هر 100 متر هوای معمولی حدود یك درجه از حرارت هوا كاسته می‌شود. این حالت فقط تا ارتفاع 30 كیلومتری زمین ادامه دارد و در این ارتفاع درجۀ حرارت به 50 درجه زیر صفر می‌رسد از این پس گاهی درجۀ حرارت بالا آمده و زمانی باز به زیر صفر می‌رود.

شکل 1 - نموداری از طبقات مختلف جو، تغییرات درجه حرارت و فشار هوا

شکل 1 - نموداری از طبقات مختلف جو، تغییرات درجه حرارت و فشار هوا

     هوا چون پوششی زمین را از سرما و گرمای شدید حفظ می‌كند چه اگر وجود نداشت صرف‌نظر از قطع تنفس و عدم انجام عمل احتراق تابش شدید و مستقیم نور خورشید  و گرمای بسیار شدید در روز و سرمای بسیار شدید در شب زندگی را غیرممكن می‌ساخت.

     اطلاعات و گزارشهای هواشناسان به سبب نداشتن وسایل كافی محدود به قسمت تحتانی جو و حداكثر تا ارتفاع 10 كیلومتری زمین می‌باشد، در حالی كه در طبقات بالاتر جریانها و كورانهای شدید گرما و سرما و انعكاسات مختلفی وجود دارد كه در وضع آب و هوای زمین كاملاً مؤثر بوده است و سبب حوادثی غیرقابل پیش‌بینی می‌گردد. عدم اطلاع از طبقات فوقانی هوا در ساعات مختلف شبانه‌روز باعث شده است كه هواشناسان نتوانند پیش‌بینی خود را به‌طور دقیق از چند ساعت یا به‌طور كلی از چند روز تجاوز دهند.

     در صورت وجود اقمار مصنوعی و ایستگاههای فضایی و ارتباطات وسیع و فوری در بین ملل مختلف چه بسا بتوان تغییرات جوی چند ماه و یا چند سال آینده را نیز قبلاً محاسبه و پیش‌بینی نمود و بدیهی است در صورت تكامل امر هواشناسی تا آن درجه، این امر چه اثرات مهمی در امور مختلف اقتصادی در برخواهد داشت. اما چرا در قسمتهای مختلف سطح كرۀ زمین آب و هواهای مختلفی پدید آمده است؟ چگونه باران تشكیل می‌شود؟ باد چرا می‌وزد؟ ابرها از كجا پدیدار می‌گردند؟ و هزاران چراهای دیگر خود بحث مفصلی دارد كه باید علت آنرا در عوامل مختلف تغییردهندۀ آب و هوا از جمله: درجۀ حرارت، فشار هوا و مقدار رطوبت جستجو كرد. نور خورشید در فضا به تنهایی حرارتی ندارد ولی چون بر جسمی تصادم كند در محل برخورد ایجاد حرارت كرده منعكس می‌گردد. مقدار حرارت تولید شده بستگی دارد: اول با وضع سطح منعكس‌كنندۀ نور چه هر اندازه سطح مزبور صاف و صیقلی باشد میزان درجۀ حرارت بیشتر است و بالعكس؛ دوم با مقدار مساحت منعكس‌كنندۀ نور و بالاخره با مقدار زاویۀ تابش و مدت زمان برخورد نور با جسم دیگر. هر قدر نور بر محلی عمود بتابد و هر اندازه زمان طولانی‌تر گردد درجۀ حرارت بیشتر و با دوام‌تر خواهد بود آنچه در تغییر درجۀ حرارت مؤثر است عبارتند از:

     1- فاصله از خط استوا؛ 2- فاصله از دریا؛ 3- بلندی و ارتفاع سطح زمین؛ 4- باد؛ 5- رطوبت.

     دوری و نزدیكی به خط استوا در مقدار درجه حرارت هر منطقه تأثیر بسیار زیادی دارد چون زمین كروی شكل است مسلماً به‌تمام نقاط آن نور یكسان نمی‌تابد. در نواحی استوایی به‌علت عمودی تابیدن نور خورشید درجۀ حرارت كاملاً زیاد است و هرچه به قطبین نزدیك شویم از مقدار حرارت كاسته خواهد شد و تابش نور به‌ صفر می‌رسد. برای روشن شدن مطلب فرض كنید نوری را كه از خورشید به زمین می‌تابد بشود به سه قسمت مساوی 1 و 2 و 3 تقسیم كرد (شكل 2) نور قسمت 2 به منطقۀ استوا (قوس كوچك BC) به‌طور عمود می‌تابد. نور قسمت (1) به طور مایل به منطقۀ معتدلۀ شمالی و قطب شمال می‌تابد (قوس بزرگ AB) و نور 3 به طور مایل به منطقۀ معتدلۀ جنوبی و قطب جنوب (قوس بزرگ CD) و چنانكه در شكل مشاهده می‌شود از دو نور 1 و 3 مقداری هم مصرف نشده در جو زمین امتداد می‌یابد. چون خوب دقت شود قوس AB و CD هركدام به تنهایی دو برابر قوس BC است و اگر بخواهد با اندازۀ آن گرم شود احتیاج به نوری تقریباً 2 برابر نور BC دارند در حالی كه نوری مساوی آن بلكه كمتر دریافت می‌كنند و بدین ترتیب هرچه از خط استوا دورتر شویم درجۀ حرارت كمتر خواهد بود. اشكال كار و تقسیم حرارت به همین جا ختم نمی‌شود اگر تابش نور بر كره همیشه به حالت فوق‌ بود (اول بهار و اول پاییز) نور به هر دو نیمكرۀ شمالی و جنوبی به طور مساوی می‌تابید و بسیاری از تغییرات آب و هوایی از جمله فصول چهارگانۀ پاییز، زمستان، بهار، تابستانی وجود نداشت.

 شكل 2- وضع تابش نور خورشید بر مناطق استوا، معتدله شمالی و جنوبی، قطب شمال و جنوب

شكل 2- وضع تابش نور خورشید بر مناطق استوا، معتدلۀ شمالی و جنوبی، قطب شمال و جنوب

 

     چون محور زمین در حدود 23 درجه 27 دقیقه بر سطح مدار گردش خود به دور خورشید مایل است در طی هر سال وضع تابش نور در دو نیمكره فرق می‌كند (شكل 3)

     نور خورشید در هر 6 ماه به تدریج بر یك نیمكره 23 درجه و 27 دقیقه بیشتر از نیمكرۀ دیگر می‌تابد و سبب گرمای آن نیمكره (تابستان) و سرمای نیمكرۀ دیگر (زمستان) خواهد بود و در 6 ماه دوم سال بالعكس

 شکل 3- كجی و میل محور زمین بر مدار حركت انتقالی و ایجاد فصول مختلف

شکل 3- كجی و میل محور زمین بر مدار حركت انتقالی و ایجاد فصول مختلف

 

     2- دوری از دریا و نزدیكی به آن- خشكیها زود گرم می‌شوند و زود گرمی را از دست می‌دهند. دریاها برعكس به تدریج گرم می‌شوند و به همان ترتیب هم گرما را از دست می‌دهند. بدین جهت دریاها همیشه محیط خود را معتدل‌تر نگاه می‌دارند و بر روی سواحل مجاور خود تا كیلومترها اثر می‌گذارند و بالنتیجه سبب تغییر آب و هوای آن منطقه می‌گردند و ایجاد استثناء در كار آب و هوای منطقه‌ای سطح كره می‌نمایند.

 

     3- بلندی و ارتفاع سطح زمین- چنانكه در قسمت جو گذشت در هر 100 متر ارتفاع حدود یك درجه از گرمی هوا كم می‌شود بنابراین نواحی كوهستانی و ارتفاعات و فلاتها نسبت به جلگه‌ها و سرزمینهای پست دارای درجۀ حرارت كمتری می‌باشند. در تابستان در اطراف همین تهران خودمان با دور شدن كمتر از 100 كیلومتر و در عرض چند ساعت می‌شود به نقاطی رفت كه یكباره گرمای 40 درجه تهران را به 20 حتی 15 درجه تقلیل داد، و حتی شما در منطقۀ گرم استوای كه حرارت جهنمی برپا كرده است، در فاصلۀ چند صد كیلومتر در ارتفاعات برفهایی را مشاهده خواهید كرد كه سال به‌سال هرگز آب نمی‌شود. تقریباً می‌توان گفت دامنۀ كوه شبیه خط استوا است و ارتفاعات آن مانند عرض جغرافیایی هرچه از كوه بالاتر رویم همان خاصیت را خواهد داشت كه از خط استوا دور شویم.

 

     4- باد در تغییر درجۀ حرارت نقش بسیار مهمی را بازی می‌كند- باد از اختلاف فشار دو منطقۀ كم و زیاد ایجاد می‌گردد (فشار هوا را بعداً خواهیم دید). همچنانكه آب از بلندیها سرازیر می‌گردد هوای مناطق فشار زیاد هم به‌طرف نواحی دارای فشار كم سرازیر می‌شود و این حركت هوا را از محلی به محلی دیگر باد می‌گویند. باد ممكن است در اثر عبور از روی مناطق مختلف با خود سردی، گرمی، رطوبت، خشكی، خاك، خاشاك، همراه داشته باشد و سبب تغییر درجۀ حرارت گذرگاه خود شود و یا آنكه چندین بار محمولات خود را عوض كند.

     باد را امروزه به وسیلۀ بادسنج (آنی‌مامتر) اندازه می‌گیرند و این خود كاری است بسیار مهم چه در گذشته كسی سر از كار این موجود سركش در نمی‌آورد و نمی‌دانست كه او كیست، چیست، چه شكلی دارد، از كجا می‌آید و به كجا می‌رود بادسنج انواع مختلف دارد نوع فنجانی آن در دبیرستان شمارۀ 1 هدف در محل هواشناسی موجود است.

 شكل 4- بادسنج (آنی‌مامتر) ایستگاه هواشناسی دبیرستان شمارۀ یك هدف - (1) بادسنج فنجانی؛ (2) جهات چهارگانه؛ (3) سمت وزش باد؛ (4) نشان‌دهنده سرعت باد

شكل 4- بادسنج (آنی‌مامتر) ایستگاه هواشناسی دبیرستان شمارۀ یك هدف - (1) بادسنج فنجانی؛ (2) جهات چهارگانه؛ (3) سمت وزش باد؛ (4) نشان‌دهنده سرعت باد.

 

     ساختمان آن بدین ترتیب است كه سه فنجان را بر روی میلۀ سه‌شاخه طوری نصب می‌كنند كه سر هر شاخه یك فنجان قرار بگیرد بعد میلۀ دیگری را به طور عمود از وسط این سه‌شاخه طوری عبور می‌دهند كه سه‌شاخه هم‌سطح افق قرار بگیرد و در حول میلۀ عمودی بچرخد كوچك‌ترین وزش باد در اثر تصادم با داخل فنجانها، آنها را به حركت وادار می‌سازد. تعداد گردش فنجانها به وسیلۀ سیمی به دستگاه دیگری منتقل شده ضبط می‌گردد و معمولاً هر پانصد بار گردش مساوی است با سرعت 1600 كیلومتر در ساعت. برای تعیین سمت باد میله ای را به صورت پیكان، كه دارای دمی پهن می‌باشد به بدنۀ پایۀ بادسنج قرار می‌دهند و جهت باد در اثر تماس با دم پیكان نوك پیكان را در سمت وزش خود قرار می‌دهد. در گذشته اندازه‌گیری باد و تقسیم‌بندی آن كمتر مورد توجه دانشمندان بوده است یا بهتر بگوییم شاید نمی‌توانستند آنرا اندازه بگیرند و فقط نوع آن را با كلماتی مانند طوفان، نسیم، باد ملایم، باد تند و ملایم معین می‌كردند و اصولاً اندازه‌گیری این موجود سركش و نامرئی كه هركجا بخواهد می‌رود و به هر جا اراده كند می‌وزد و گاهی لطافت و لذت به ارمغان می‌آورد و زمانی خرابی و زوال، كاری است بسی مشكل. در اطراف خلیج گینه بادی از طرف صحرا می‌وزد كه هارماتان Harmatan نام دارد و با تمام گرد و خاكی كه با خود می‌آورد سبب بهبودی بسیاری از امراض می‌گردد و اهالی به آن لقب باد دكتر داده‌اند. البته بادها زمانی هم باعث خرابی و طوفانهای بنیادكن می‌گردند مانند تورنادو در جنوب ایالات متحده امریكا كه در چند دقیقه ملیونها دلار و سالها زحمت را درهم می‌كوبد و یا طوفانهایی كه بر روی اقیانوس اطلس ایجاد می‌شود و ارتفاع امواج را از 10 متر تجاوز می‌دهد.

     اولین بار به سال 1805 دریاسالار بوفورت Bufort توانست برای استفادۀ شخصی خود مقیاسی برای اندازه‌گیری باد درست نماید و آنرا به دوازده نوع تقسیم نمود كه جدول نامبرده تا به امروز تكمیل گردیده و به نام خود او (بوفورت Bufort) معروف است و برای نشان دادن جهت باد روی نقشه‌های هواشناسی و پیش‌بینی هوا از خطوط به شكل پیكان استفاده می‌كند. (شكل 11) و برای تعیین سرعت آن به انتهای پیكانها خطوط كوچك پرمانندی اضافه می‌كنند كه تعداد پرها حاكی از سرعت باد خواهد بود پیكانهای بدون پر سرعت باد را در حدود 3 الی 4 مایل در ساعت و همچنین پیكانهای بیش از 6 پر سرعت باد را بیش از77 مایل در ساعت تعیین می‌نمایند.

     باد به دو نوع دائمی و موسمی تقسیم می‌گردد- بادهای دائمی همانهایی هستند كه بر اثر ایجاد مناطق فشار كم و فشار زیاد در نواحی مختلف كره برحسب گرمی و سردی هوا به علت دوری و نزدیكی از خط استوا ایجاد می‌گردند و عبارتند از بادهای ترید (Trade) شمال شرقی و ترید جنوب شرقی كه از مدار رأس‌الجدی و رأس‌السرطان كه به ترتیب 23 درجه و 27 دقیقه جنوب و شمال خط استوا واقع‌اند به طرف خط استوا می‌وزند.

     بادهای غربی كه از مغرب به مشرق در مناطق معتدله شمالی و جنوبی در حركتند. بادهایی كه از نواحی فشار زیاد قطب به مناطق فشار كم مناطق معتدله سرازیرند. بادهای موسمی در فصول مختلف به علت تغییر درجۀ حرارت و فشار زیاد از خشكی به دریا و بالعكس (كه در قسمت حرارت و دوری و نزدیكی به دریا بدان اشاره شده) تغییر جا می‌دهند. علاوه بر آنچه گفته شد بادهای محلی بسیار نیز وجود دارند كه در هر گوشه و كنار می‌وزند و نباید از نظر هواشناس دور گردد.

 

     5- رطوبت نیز از عوامل مؤثر تغییر درجۀ حرارت است- در اثر تابش آفتاب بر نواحی مرطوب و دریاها آب آن نواحی تبخیر شده به طرف آسمان صعود می‌كند و یا در اثر وزش باد رطوبت از محلی به محلی انتقال می‌یابد و به علت تصادم با باد دیگر و یا دامنه‌های كوهستان به بالا صعود می‌كنند و چون به نواحی سردتر برسد حرارت خود را از دست می‌دهند و مقداری از بخار آب به صورت مایع در می‌آید و یا به شكل بلور به دور مولكولهای دیگر جو حلقه می‌زند در این وقت هوا به حالت اشباع می‌رسد و دیگر قابلیت جذب رطوبت را ندارد و ما در این حالت بخارات آب و ذرات اشباع شدۀ جو را به صورت توده‌های ابر می‌بینیم.

     ابر- برحسب مقدار بخار آب و قدرت صعود هوا و سردی و گرمی زمین ابرها اشكال مختلفی به خود می‌گیردند و هرچه حرارت بیشتر باشد تبخیر آب سریعتر و ضخامت ابرها بیشتر و فواصل آنها با زمین كمتر است، در این صورت هوا بسرعت اشباع می‌شود و دانه‌های باران بر زمین نازل می‌گردد.

     ابرها انواع و اقسام دارند. برخی شبیه پری سفید و پراكنده هستند. بعضی شبیه توده‌های انبوه پنبه و كپه‌ای شكل می‌باشند و گاهی شكل امواج متلاطم خاكستری رنگ دریا یا كرانه‌های شنی موجدار ساحل را به خود می‌گیرند. اولین كسی كه ابرها را تقسیم‌بندی نمود لاك هاوارد Lakhavarde به سال 1802 بوده گرچه تقسیم‌بندی او جزئی و مقدماتی بود ولی بعدها سازمانها و كمیته‌های بین‌المللی هواشناسی در سالهای 1894-1922 دنبال تحقیقات نامبرده را گرفتند و سرانجام در سال 1930 اطلسی جامع از انواع ابرها و خواص آنها تهیه گردید. در این اطلس ابرها به بیش از 10 نوع تقسیم شده است. ساده‌ترین شكل ابر «سیراس Sirrus» نام دارد و شبیه پرهای سفید جدا از هم می‌باشد كه بیشتر پیشاپیش جبهه‌های گرم و سیكلن‌ها در حركت است. سیراس همیشه حداكثر ارتفاع را دارد و گاهی ارتفاع آن از سطح زمین تا 8000 متر هم می‌رسد ولی از خود بارانی ندارند. ابرهای بارانی را نیمبوس یا كومولونیمبوس (Cumulonimbus) می‌گویند و اغلب به صورت توده‌های درهم فشرده تیره رنگ دیده می‌شوند و بیشتر از سایر ابرها ضخامت دارند. ارتفاع آنها از سطح زمین كم است و بندرت به 1500 متر می‌رسد و اغلب در مراكز فشار كم و یا در محل تصادم توده‌های هوای سرد با جبهه‌های هوای گرم تشكیل می‌گردند و بارانی رگبارآسا به زمین نازل می‌كنند.

 

     باران‌سنج- مقدار باران را به وسیله ظروفی كه شبیه سطل باریكی می‌باشدو در روی آن ظرفی قیف مانند قرار دارد اندازه می‌گیرند.

 

شكل 5- ظرف باران‌سنج ایستگاه هواشناسی دبیرستان شماره یك هدف

شكل 6-  برای اندازه‌گیری سرپوش قیف‌مانند آنرا برداشته با خطكش مدرج آب لوله درونی را اندازه می‌گیریم

شکل 5 و 6- ظرف باران سنج

 

      باران از داخل قیف وارد لولۀ باریك درون سطل می‌شود و در موقع لزوم قیف را برداشته با خط‌كش مخصوصی (شكل 6) آنرا اندازه گرفته و مقدار آنرا می‌خوانند.

رطوبت و خشكی هوا را با میزان‌الحرارۀ خشك و تر اندازه می‌گیرند. میزان‌الحرارۀ خشك و تر از یك میزان‌الحرارۀ خشك معمولی و یك میزان‌الحرارۀ تر تشكیل شده است. در كنار میزان‌الحرارۀ تر ظرف آبی قرار دارد و به‌وسیلۀ نوار پارچه‌ای به مخزن میزان‌الحرارۀ تر وصل است و پارچه همواره اطراف میزان‌الحرارۀ تر را مرطوب نگاه می‌دارد. این میزان‌الحراره‌ها را در جعبه‌ای مطابق (شكل 7) نگاه می‌دارند تا از تابش مستقیم آفتاب محفوظ بماند طرز كار این دستگاه بدین قرار است. میزان‌الحرارۀ خشك درجۀ حرارت معمولی هوا را نشان می‌دهد در صورتی كه هوا خشك باشد و رطوبتی نداشته باشد آبی كه در پارچۀ مجاور میزان‌الحراره تر قرار دارد تبخیر می‌شود و برای عمل تبخیر مقداری از حرارت هوای اطراف صرف می‌گردد و هوا خنك می‌شود و درجۀ حرارت میزان‌الحراره پایین می‌آید ولی اگر هوا نزدیك به اشباع باشد و مقدار رطوبت نیز زیاد گردد دیگر از پارچۀ مرطوب آبی تبخیر نمی‌شود و میزان‌الحرارۀ تر همان درجه‌ای را نشان خواهد داد كه میزان‌الحرارۀ خشك نشان می‌دهد. پس هرچقدر اختلاف دو حرارت‌سنج بیشتر باشد هوا خشك‌تر و هرچقدر اختلاف كم باشد رطوبت هوا زیاد است.

▼شكل 7- حرارت‌سنج خشك و تر ایستگاه هواشناسی دبیرستان شمارۀ یك هدف

(1) حرارت‌سنج خشك؛ (2) حرارت‌سنج تر؛ (3) ظرف آب؛ (4) پارچۀ مرطوب؛ (5) جعبۀ آبی كه حرارت‌سنج خشك و تر در آن قرار دارد.

 شکل 7- حرارت سنج خشک و تر. شکل 8- رطوبت سنج ایستگاه هواشناسی دبیرستان شماره یک هدف

شكل 8- رطوبت‌سنج (هایگرامتر) ایستگاه هواشناسی دبیرستان شمارۀ یك هدف

      نم‌سنج یا هایگرامتر- در هواشناسی دانستن رطوبت در ساعات مختلف لازم است و برای محاسبۀ آن از نم‌سنج استفاده می‌كنند نم‌سنج دستگاهی است كه از یك رشته مو یك عقربه و یك استوانۀ دوار كه بر روی آن صفحۀ مدرج و قابل تعویض وجود دارد تشكیل شده است آنرا مانند ساعت كوك می‌كنند و استوانه آهسته می‌گردد. (شكل 8)

      موهای آدمی یا حیوانات در مقابل رطوبت و خشكی حالت انقباض و انبساط دارند هرچقدر رطوبت زیاد باشد مو منبسط و كشیده می‌شود (مانند اهالی شمال ایران و روسیه و شمال اروپا كه در بین آنان ندرتاً اشخاصی با موهای فری و یا مجعد می‌توان یافت) و هرچقدر هوا خشك باشد مو حالت انقباض پیدا كرده و كوتاه می‌شود (مانند مردمی كه در كویرها زندگی می‌كنند و اغلب موهای كوتاه و مجعد دارند).

     اثری كه رطوبت یا خشكی بر روی موهای دستگاه نم‌سنج می‌گذارد سبب می‌شود كه عقربۀ متصل به آن در اثر كوتاه و بلند شدن مو بالا و پایین برود و نوك عقربه بر روی صفحه مدرج استوانه اثر گذاشته و خطوطی ترسیم نماید.

     با توجه به درجۀ حرارت نواحی مختلف كره، خشكی، رطوبت و تأثیر دریاها بر خشكیها است كه سطح كره ارض را به قسمتهای مختلف آب و هوایی تقسیم نموده‌اند (صرف‌نظر از استثنائات) منطقه استوایی یا حاره- منطقه معتدله (جنوبی و شمالی)- منطقه قطبی (شمالی و جنوبی) كه هر كدام از تقسیمات فوق به نوبه خود به علت وضع جغرافیایی و دوری و نزدیكی به دریا و پستی و بلندی دارای آب و هوای مرطوب- خشك- یا متغیر می‌باشند.

 

     فشار هوا- هوا دارای فشار است اما چون ما از بدو تولد در میان اقیانوس بیكران آن غوطه‌ور بوده‌ایم به آن توجهی نداریم و احساس نمی‌كنیم. چنانكه به ارتفاعات زیاد صعود كنیم یكنوع گرفتگی و خفگی احساس خواهیم كرد، در دره‌های پست و كناره‌های دریا باز دچار ناراحتی و گاهی احساس درد كم در بینی و گوش خواهیم نمود كه در اصطلاح این عوارض را آب به‌آب شدن می‌گویند و حال آنكه عارضه اول به علت كمبود فشار هوا و دومی به علت زیادی فشار است. این فشار گرچه جزئی و مساوی با 800 / 1 (    ) فشار آب است ولی در هواشناسی و تغییرات جوی نقش اول را به‌عهده دارد.

 

     تغییر درجۀ حرارت سبب كم و زیاد شدن فشار هوا خواهد شد. می‌دانیم هر جسمی در مقابل حرارت حالت انبساط به خود می‌گیرد و از هم باز می‌شود و در سرما منقبض شده جمع می‌گردد.

     برای مثال بد نیست این بار از خود آدمی و عضلات او مایه بگذاریم. شما در تابستان و هوای گرم كه می‌خواهید بخوابید بی‌اراده دستها را به طرفین باز كرده و پاها را از هم جدا گذاشته و رو به آسمان دراز می‌كشید و بدون اینكه خود متوجه باشید سعی می‌كنید تمام عضلات و اعضاء بدنتان از هم منبسط بشود در حالی‌كه در زمستان و در سرما دستها را در روی سینه صلیب كرده و سر را خم نموده و یك پهلو با زانوهای خم شده و نزدیك به شكم و به قول معروف مچاله می‌كنید، اگر در این موقع به عضلات بدنتان دست بزنید می‌بینید سفت می‌باشند. هوا همچنین حالت را دارد هرچقدر گرم‌تر بشود از هم باز شده حجمش زیاد و در نتیجه سبك می‌گردد و هرچقدر سردتر شود ذرات آن منقبض شده در حجم كمتری جا می‌گیرد پس اگر دو حجم مساوی هوای گرم و سرد را در نظر بگیریم هوای سرد به علت تراكم زیاد به مراتب سنگین‌تر و دارای فشار كم بیشتری می‌باشد. هوای مجاور زمین وقتی در محلی گرم شد ایجاد مرکز فشار نموده سبك شده و به بالا صعود می‌كند و چون در جو مجاور زمین خلائی وجود ندارد فوراً هوایی كه دارای فشار زیادتری است از اطراف به مركز فشار كم حركت می‌كند و از این حركت چنانكه گذشت باد تولید می‌شود.

     در هواشناسی مناطق فشار كم را پست می‌گویند، مسیر بادها به طور مستقیم نیست و این خود ایجاد اشكالات و گمراهی‌هایی را در هواشناسی می‌نماید.

     حركات باد در مراكز فشار كم (سیكلن) (L) از خارج به طرف مركز فشار كم و در امتداد مسیر آیسوبارها می‌باشد (شرح آیسوبار بعداً خواهد آمد) مسیر آن دایره مانند و جهتی برخلاف حركت عقربۀ ساعت دارد (شكل-9)، در مراكز فشار زیاد (آنتی سیكلن) (H) جریان باد بالعكس از مراكز فشار زیاد به خارج وزیده و جهتی مانند حركت عقربۀ ساعت دارد. ولی هركدام از مراكز فشار كم یا زیاد در یك محل ثابت نمی‌مانند و از نقطه‌ای به نقطه‌ای دیگر در حال حركتند. سیكلنها دارای حركت سریع‌تر و حوادث ناشی از آن بسیار تند و هوایی منقلب و بارانی دارند و در مراكز آن بیشتر ابرهای پرباران نیمبوس تشكیل می‌گردد، و بارانهای سیل‌آسا براه می‌اندازند. برعكس آنتی سیكلنها اغلب در حدود چند هفته در محلی توقف می‌كنند و دارای هوای خشك و گاهی سرد و بدون ابر می‌باشند. و یا اینكه دارای ابرهای بلند و بدون باران اند و بیشتر در فصل زمستان سراسر كشور ما را فرا می‌گیرند.

شکل 9- فشار هوا

شکل 9

     فشار هوا را اولین بار توریچلی  Torricelli دانشمند ایتالیایی در سال 1643 اندازه گرفت و قبل از آن یا به درستی شناخته نمی‌شد و یا اینكه كسی برای هوا فشاری تصور نمی‌كرد. فشار هوا در سطح دریای آزاد و در عرض 45 درجه و حرارت صفر درجه سانتیگراد برابر است: ١ / ٧٥٠ میلیمتر بر هر سانتیمتر جیوه. فشار را با فشارسنج یا (بارومتر) اندازه می‌گیرند. (شكل 10)

 شكل 10- بارومتر فلزی (فشارسنج) ایستگاه هواشناسی دبیرستان شمارۀ 1 هدف

شكل 10- بارومتر فلزی (فشارسنج) ایستگاه هواشناسی دبیرستان شمارۀ 1 هدف

 

     بارومتر دو نوع است. یكی جیوه‌ای كه عبارت است از یك لوله مدرج محتوی جیوه و معلق در ظرف جیوه‌ای دیگر، كه در اثر كمی و زیادی فشار هوا بر سطح جیوه، جیوۀ درون لوله پایین و بالا می‌رود. نوع دیگر آن فلزی است و از یك قوطی با پوسته‌ای نازك تشكیل شده است و كمی و زیادی فشار بر پوستۀ قوطی سبب بالا و پایین رفتن آن می‌گردد و این حركت را به وسیلۀ عقربه و اهرمی به روی صفحۀ‌ مدرج و استوانه‌ای شكل دوار منتقل و ثبت می‌كند.

     واحد فشار بار است و آن را به صورت اینچ. میلیمتر. یا میلی بار می‌خوانند.

     (میلی بار٩ / ٣٣ میلی متر= ٤ / ٢٥ اینچ) كه در ایران بیشتر میلیمتر متداول است.

     خطوط هم‌فشار (آیسوبار)- آیسوبار خطی را گویند كه كلیۀ محلها و شهرهایی را كه دارای فشار مساوی هستند (البته پس از محاسبۀ ارتفاع زمین و عرض جغرافیایی) بهم متصل نمایند. ترسیم آیسوبارها در روی نقشه‌های اقلیمی (شكل 11) قسمت اعظم كار هواشناسی را تشكیل می‌دهد.

 شكل 11- نمونۀ تقریبی از یك نقشۀ هواشناسی ایران و اطراف، پس از ثبت نمودن گزارشها و رسم آیسوبارها

شكل 11- نمونۀ تقریبی از یك نقشۀ هواشناسی ایران و اطراف، پس از ثبت نمودن گزارشها و رسم آیسوبارها

 

     وقتی فشار هوای ایستگاههای فرعی به مركز هوا‌شناسی مخابره شد مقدار فشار در كنار هر شهر نوشته می‌شود و پس از تكمیل گزارشها نواحی هم‌فشار را بهم متصل نموده و مراكز فشار كم و زیاد به دست مي‌‌آید.

 

     پیش‌بینی هوا- چنانكه گفته شد در كنار هر ایستگاه در روی نقشه علاوه بر مقدار فشار هوا باد و مسیر و سرعت آن نیز نوشته می‌شود و همچنین به وسیلۀ علامات و اختصارات بین‌المللی آمدن برف، بودن برف روی زمین، یخبندان،‌ مه‌آلود یا صاف بودن هوا، قدرت بینایی، ریزش باران و مقدار آن و مهمتر از همه مقدار درجۀ حرارت و نكات دیگر نیز قید می‌شود و در این موقع است كه كار اصلی و لذت بخش پیش‌بینی هوا باید نتیجه بدهد. و هواشناسی با نگاه كردن بر روی نقشه تشخیص می‌دهد كه مثلاً آن مركز فشار كم با چنان سرعت و فلان جهت كی و در حدود چه ساعتی به نقطۀ مورد نظر می‌رسد و یا هوای سرد فلان منطقه با سرعت و جهتی كه نشان داده شده كی و چه موقع به منطقۀ دیگر خواهد رسید (شكل 11) البته كار به همین سادگی ختم نمی‌گردد چه ممكن است مسیر و جهت یك سیكلن و حوادث ناشی از آن كه قبلاً پیش‌بینی شده تحت تأثیر عوامل فوقانی جو قرار گرفته یا سایر استثنائات كه برخی در خلال سخنان گذشته گفته شد باعث تغییر جهت یا از بین بردن سیكلن مزبور گردد و در آن موقع است كه هواشناس بیگناه مورد سرزنش مردم ناآگاه قرار گرفته و سیل انتقاد براه می‌افتد. در خاتمۀ كلام بد نیست كه یك بار دیگر یادآور شویم هرچه ارتباطات كشورها و ایستگاههای هواشناسی به‌هم نزدیك‌تر و شبكه‌های فرعی بیشتر توسعه یابد و در ارتفاعات مختلفۀ جو ایستگاههایی برقرار گردد و اطلاعات هواشناسی كاملتر شود نتیجه بهتر و پیش‌بینی از آیندۀ دورتر میسرتر خواهد بود.

 شكل 12- حرارت‌نگار (ترموگراف) وسیله‌ای كه با آن تغییرات درجۀ حرارت در روزهای مختلف هفته ثبت می‌شود - ایستگاه هواشناسی هدف

شكل 12- حرارت‌نگار (ترموگراف) وسیله‌ای كه با آن تغییرات درجۀ حرارت در روزهای مختلف هفته ثبت می‌شود

(ایستگاه هواشناسی هدف)

منبع این مقاله:سالنامه ١٣٤٧-١٣٤٦ دبیرستان شماره ١ پسران هدف

+ نوشته شده در  یکشنبه 5 مهر1388ساعت 15:31  توسط پرویز ستوده شایق  | 


آشنایی با لایه های جو
اتمسفر زمین را بر حسب چگونگی روند دما، اختلاف چگالی، تغییرات فشار، تداخل گازها و سرانجام ویژگیهای الكتریكی به لایه‌های زیر تقسیم كرده‌اند:
1- تروپوسفر (Troposphere)
2- استراتوسفر (Stratosphere)
3-مزوسفر (Mesosphere)
4-یونسفر (Ionosphere)
5- اگزوسفر (Exosphere)

1-تروپوسفر

تروپوسفر پایین ترین لایه اتمسفر است كه خود از لایه های كوچكتری تشكیل شده است.
وجه تمایز این لایه با دیگر لایه های اتمسفر، تجمع تمامی بخار آب جو زمین در آن است؛ به همین دلیل بسیاری از پدیده های جوی كه با رطوبت ارتباط دارند و عاملی تعیین كننده در وضعیت هوا به شمار می آیند (از قبیل ابر، باران، برف، مه و رعد و برق) تنها در این لایه رخ می دهند.
منبع حرارتی لایه تروپوسفر انرژی تابشی سطح زمین است. از این رو با افزایش ارتفاع با كاهش دما مواجه خواهیم بود.
ضخامت تروپوسفر، از شرایط حرارتی متفاوتی كه در عرضهای جغرافیایی مختلف حاكم است تبعیت می كند. این ضخامت معمولاً از 17 تا 18 كیلومتر در استوا به 10 تا 11 كیلومتر در مناطق معتدل و 7 تا 8 كیلومتر در قطبها تغییر می كند.

2-استراتوسفر

لایه استراتوسفر بر روی لایه تروپوسفر قرار دارد و ضخامت متوسط آن حدود 23 كیلومتر است. در 3 كیلومتر اول استراتوسفر، دمای هوا ثابت است اما در قسمتهای بالاتر دمای هوا با ارتفاع افزایش می یابد.
در استراتوسفر به ندرت ابر تشكیل می شود و تنها در شرایط ویژه ای ممكن است ابرهای كوهستانی به نام ابرهای مرواریدی در ارتفاع 21 تا 29 كیلومتری از سطح زمین ظاهر شوند كه علت وجود آنها حركات موجی شكل هوا از سوی موانع می باشد.
از دیگر ویژگیهای مهم استراتوسفر وجود ازن در این لایه است كه بخصوص در ارتفاع 20 تا 30 كیلومتری سطح زمین بر اثر واكنشهای مختلف فتوشیمیایی بدست می آید. مقدار ازن در این لایه معمولاً روند فصلی دارد حداكثر آن در بهار و حداقل آن در پاییز مشاهده می شود.

3-مزوسفر

در بالای لایه گرم ازن لایه مزوسفر قرار دارد كه دما در آن متناسب با افزایش ارتفاع با آهنگ 3/0 سانتیگراد به ازای هر 100 متر كاهش می یابد به طوریكه دما در مرز فوقانی آن در ارتفاع 80 تا 90 كیلومتری به 80- درجه سانتیگراد می رسد. و نتیجه این دمای پایین انجماد بخار آب ناچیز موجود در این لایه است كه باعث بوجود آمدن ابرهای شب تاب می شوند. این ابرها درتابستان و در عرضهای بالا دیده می شوند. مزوسفر سردترین لایه اتمسفر تلقی می شود.

4-یونوسفر

از بخش فوقانی مزوسفر تا ارتفاع تقریبی 1000 كیلومتری اتمسفر زمین، بار الكتریكی شدیدی حاكم است كه زاییده وجود یونها و الكترونهای آزاد است. در حقیقت پرتوهای پر انرژی خورشید كه از فضای خارج به طبقات بالایی اتمسفر وارد می شوند باعث گسستگی پیوند یا یونیزاسیون مولكولها و اتمها می شوند. بر اثر یونیزاسیون، الكترون آزاد می شود و باقی مانده اتم به صورت یون در می آید؛ به همین علت این لایه از جو را یونوسفر نامیده اند.
شدت یونیزاسیون در تمام ارتفاعات یونسفر یكسان نیست؛ بنابراین لایه های متفاوت با تراكم الكترون و یون متفاوت با ارتفاعات مجاور خود در یونسفر وجود دارد؛
این لایه ها در ارتباطات رادیویی اهمیت بسیاری دارند. این لایه ها عبارتند از لایه های D,E,F .

5-اگزوسفر

شرایط موجود در یونوسفر در این لایه نیز حاكم است؛ بدین معنی كه گازها در این لایه همچنان قابلیت هدایت الكتریكی خود را حفظ می كنند. سرعت ذرات در این لایه بسیار زیاد است و در مواردی به 2/11 كیلومتر در ثانیه می رسد.
اگزوسفر لایه گذار جو به فضای كیهانی به شمار می آید كه بخش فوقانی آن را در ارتفاع بیش از سه هزار كیلومتری از سطح زمین برآورد كرده اند.

دما و لایه‌های جوی

دمای جو زمین همراه با ارتفاع تغییر می‌کند؛ رابطه ریاضی بین دما و ارتفاع مابین لایه‌های مختلف جو متغیر است:
تراپوسفر ، 0- 7.17 کیلومتر ، دما با افزایش ارتفاع کم می‌شود.
استراتوسفر ، 7.17 - 50 کیلومتر ، دما با افزایش ارتفاع زیاد می‌شود.
مزوسفر ، 50 – 80.85 کیلومتر ، دما با افزایش ارتفاع کم می‌شود.
ترموسفر ، 80.85 - + 640 کیلومتر دما با افزایش ارتفاع زیاد می‌شود.
اگزوسفر
مرزهای بین این مناطق تروپوپوز ، استراتوپوز و مزوپوز نامگذاری شده‌اند. میانگین دمای جو در سطح زمین 14 درجه سانتیگراد است.

فشار

فشار جو نتیجه مستقیمی از وزن هواست. این به این معنی است که به همراه مکان و زمان تغییر می‌کند چون مقدار (و وزن) هوای بالای زمین به همراه مکان و زمان تغییر می‌کند. فشار جوی در اتفاع حدود 5 کیلومتری تقریبا به اندازه 50% سقوط می‌کند. میانگین فشار جو در سطح دریا حدود 101.3 کیلو پاسکال است. (حدود 14.7 پوند بر اینچ مربع)

جرم و جرم حجمی

جرم حجمی هوا در سطح دریا حدود 1.2 کیلو گرم بر متر مکعب است. این جرم حجمی با افزایش ارتفاع کم و به همین صورت فشار آن کاهش می‌یابد. مجموع جرم جو زمین در حدود 5.1 × 1018 کیلوگرم است که بخش بسیار ناچیزی از کل جرم زمین را تشکیل می‌دهد. جرم حجمی فشار جو زمین با افزایش ارتفاع تغییر می‌کنند. این تغییر تقریبا می‌تواند نمونه کاربردی Barometric formula باشد.

مناطق مختلف جوی

مناطق جوی به چند طریق نامگذاری می‌شوند:
یونوسفر: منطقه‌ای که شامل یونها می‌شود: تقریبا مزوسفر و ترموسفر تا حدود 550 کیلومتر.
اگزوسفر: بالای یونوسفر ، جایی که جو به طرف فضا رقیق می‌شود.
لایه اوزون: یا اوزونوسفر ، حدود 10 - 50 کیلومتری جایی که اوزون استراتوسفری یافت می‌شود. باید توجه داشت در داخل این منطقه اوزون از نظر حجم یک عنصر فرعی است.
مگنتوسفر: این منطقه جایی است که میدان مغناطیسی زمین با بادهای خورشیدی مقابله می‌کند. این لایه برای دهها هزار کیلومتر در فاصله زیادی از خورشید ادامه دارد.
کمربندهای تشعشعی وان آلن: مناطقی هستند که ذرات از طرف خورشید متراکم می‌شوند

هوا و هوا شناسي

در قدیم‌ترین ادوار زندگی، بشر با عوامل طبیعی در پیكار و ستیز بود و چون در این كشاكش ظفری نمی‌یافت و مأیوس می‌گردید آنرا خشم خدایان می‌دانست.
ناآگاهی مردم ازمنۀ قدیم از باران و باد و طوفان و نظایر آن سبب شد تا برای هر عامل طبیعی خدایی خلق شود و در هر اقلیمی فراخور آن محیط بت هایی تراشیده شد و ربه‌النوعی به‌وجود آمد. پلوتن (خدای دریا) وستا (خدای آتش) و ده ها خدای دیگر.
اولین اقوامی كه دربارۀ شناسایی هوا و عوامل آن دست‌اندر كار بوده‌اند باید مردم جزایر دریای اژه و دریای مدیترانه را دانست و به دنبال آن دریانوردان كارتاژ و دریای شمال دربارۀ مسیر باد و مواقع طوفانی و جریانات دریایی و حوادث جوی تجربه‌هایی اندوختند. اصولاً ملوانان به علت نوع كار خود مجبور بودند كه از استادان و پیش‌كسوتان خویش امور دریا‌داری را كه قسمت مهم آن شناخت عوامل آسمانی بود بیاموزند، در این خصوص حق بزرگی در امر هواشناسی بر گردن ما دارند.
ادموند هالی اولین شخصی است كه به سال 1688 نقشه‌ای از مسیر بادهای ترید (Trade) شمال شرقی و ترید جنوب شرقی تهیه كرد و آنرا به‌طبع رساند. گرچه این نقشه كاملاً ابتدایی و خلاصه بود ولی می‌شود هالی را اولین طراح نقشه‌های اقلیمی و پیشقدم علم هواشناسی دانست. پیشرفت اصلی هواشناسی را باید در حقیقت پس از اختراع تلگراف در سال 1849 دانست چه بعد از آن امكان داشت به موقع و سریع اتفاقات و پیش‌آمدهای جوی را برای مراكز هواشناسی فرستاد و مورد استفاده قرار داد. هواشناسی چنانكه بعداً گفته خواهد شد كاری نیست كه یك كشور یا یك منطقه به تنهایی انجام بدهد و تا تمام كشورها با هم همكاری لازم را به‌عمل نیاورند نتیجه‌ای حاصل نخواهد شد. دو كشوری كه در این راه پیشقدم شدند انگلیس و فرانسه بودند كه در اواسط قرن نوزدهم اخبار مربوط به هوا را با یكدیگر مبادله نمودند و بعدها كشور اسپانیا و دولتهای سوئد، آلمان و به‌تدریج سایر ملل اروپایی و امریكای شمالی در امر هواشناسی با یكدیگر تماس و ارتباط برقرار كردند. امروزه در اروپا بیش از 600 ایستگاه مهم هواشناسی مشغول كار است و در هر 24 ساعت 4 بار اتفاقات و حوادث و احتمالات جوی را بازگو و پیش‌بینی نموده و از فرستنده‌های خود به‌خارج جهت اطلاع دیگران مخابره می‌كنند.
آنچه هواشناس و علم هواشناسی با آن سروكار دارد دنیایی است بی‌رنگ و اقیانوسی است بی‌انتها كه گرداگرد كرۀ ارض را فراگرفته و خارج شدن از آن كاری است بس مشگل و دشوار و شناختن رموز آن علمی است بس پیچیده و پر از استثناء که ما آنرا بی‌دردسر در سه حرف تلفظ می‌كنیم «هوا».

مفاهيم آب و هوا و هواشناسی

هوا : شرايط جوي موقت و معيني كه براي مدتي كوتاه در يك مكان معين غالب مي‌گردد هوا ناميده مي‌شود.(Weather)
آب و هوا : به مجموعه‌ايي از ميانگين‌هاي شرايط جوي دراز مدت براي يك منطقه «آب و هوا» گفته مي‌شود.(Climate)
متئورا : (Meteore) به مجموعه پديده‌هاي اتمسفري نظير ابر‌ـ مه‌ـ باران‌ـ برف‌ـ باد‌ـ طوفان و رعد و برق نور قطبي ......... متئورا گفته مي‌شود (اين كلمه در يونان باستان به آسمان اطلاق مي‌شده است)
هواشناسي : در مقياس جهاني تركيبي از مطالعات فيزيكي اتمسفر و پديده‌هاي آنهاست و به دو بخش اصلي تقسيم مي‌شود.
هواشناسي ديناميك‌ : بوسيله قوانين مكانيك و ترمنوديناميك حالات اتمسفر مطالعه مي‌شود.
هواشناسي سينپوتيك : از طريق تجربي و تهيه نقشه‌هاي سينپوتيك كه در ساعات معيني تهيه مي‌شود. اوضاع هوا مورد بررسي قرار مي‌گيرد و يكي از كارهاي عمده آن پيش‌بيني هواي آينده است.
اقليم شناسي : با استفاده از نتايج ارقام و داده‌ها شرايط محيط جغرافيايي و زميني را مورد مطالعه قرار مي دهد. در حقيقت اقليم‌‌‌شناسي روابط حيات و حوادث ديگر طبيعي را با حوادث اتمسفري بررسي نموده و اثرات پديده‌هاي جوي را در حيات موجودات زنده از جمله انسان معين مي‌كند.
هوا چیست؟ جو (اتموسفر Atmosphere) یا هوایی كه در هر 24 ساعت ما آنرا 21600 بار تنفس می‌كنیم سراسر كرۀ زمین را فرا گرفته است و ادامۀ حیات هیچ موجود زنده‌ای بدون آن ممكن نیست. ارتفاع جو را تا 400 كیلومتر می‌توان به‌حساب آورد اما برخی آثار جوی و ارتعاشات نوری باعث شده است كه تا 1000 كیلومتری هم بشود وجود هوا را تخمین زد (وجود هوا هیچگاه یك‌مرتبه قطع نمی‌گردد آنقدر از غلظت آن كاسته می‌شود تا به‌جایی كه دیگر هوا خاصیت اصلی خود را از دست می‌دهد. بدین لحاظ برای آن مرز مشخصی نمی‌توان تعیین كرد) تركیبات هوا در مجاورت زمین تا ارتفاع 20 كیلومتری تقریباً ثابت است و برای اولین بار در نیمۀ دوم قرن هیجدهم لاووزایه دانشمند و شیمیدان معروف فرانسوی ثابــــت كــرد كــه هوا از 78% آزت و 21% اكسیژن و ٩ / ٠ (نُه دهم) آرگون و چند گاز دیگر و مقداری بخار آب تشكیل شده است.
عناصری كه تركیبات فوق را تكمیل می‌كنند عبارتند از: گاز كربنیك، هیدروژن، آرگون، نئون، هلیوم، گریپتون و گزنون كه مجموعاً 1% تركیبات هوا را تشكیل می‌دهند. هریك از عناصر فوق نقشهای مهمی در حفظ و حراست كرۀ ارض به‌عهده دارد كه بحث در آن از حوصلۀ مقاله ما خارج است.
هر قدر از سطح زمین بالاتر رویم در ازاء هر 100 متر هوای معمولی حدود یك درجه از حرارت هوا كاسته می‌شود. این حالت فقط تا ارتفاع 30 كیلومتری زمین ادامه دارد و در این ارتفاع درجۀ حرارت به 50 درجه زیر صفر می‌رسد از این پس گاهی درجۀ حرارت بالا آمده و زمانی باز به زیر صفر می‌رود.

نموداری از طبقات مختلف جو، تغییرات درجه حرارت و فشار هوا
هوا چون پوششی زمین را از سرما و گرمای شدید حفظ می‌كند چه اگر وجود نداشت صرف‌نظر از قطع تنفس و عدم انجام عمل احتراق تابش شدید و مستقیم نور خورشید و گرمای بسیار شدید در روز و سرمای بسیار شدید در شب زندگی را غیرممكن می‌ساخت.
اطلاعات و گزارشهای هواشناسان به سبب نداشتن وسایل كافی محدود به قسمت تحتانی جو و حداكثر تا ارتفاع 10 كیلومتری زمین می‌باشد، در حالی كه در طبقات بالاتر جریانها و كورانهای شدید گرما و سرما و انعكاسات مختلفی وجود دارد كه در وضع آب و هوای زمین كاملاً مؤثر بوده است و سبب حوادثی غیرقابل پیش‌بینی می‌گردد. عدم اطلاع از طبقات فوقانی هوا در ساعات مختلف شبانه‌روز باعث شده است كه هواشناسان نتوانند پیش‌بینی خود را به‌طور دقیق از چند ساعت یا به‌طور كلی از چند روز تجاوز دهند.
در صورت وجود اقمار مصنوعی و ایستگاههای فضایی و ارتباطات وسیع و فوری در بین ملل مختلف چه بسا بتوان تغییرات جوی چند ماه و یا چند سال آینده را نیز قبلاً محاسبه و پیش‌بینی نمود و بدیهی است در صورت تكامل امر هواشناسی تا آن درجه، این امر چه اثرات مهمی در امور مختلف اقتصادی در برخواهد داشت. اما چرا در قسمتهای مختلف سطح كرۀ زمین آب و هواهای مختلفی پدید آمده است؟ چگونه باران تشكیل می‌شود؟ باد چرا می‌وزد؟ ابرها از كجا پدیدار می‌گردند؟ و هزاران چراهای دیگر خود بحث مفصلی دارد كه باید علت آنرا در عوامل مختلف تغییردهندۀ آب و هوا از جمله: درجۀ حرارت، فشار هوا و مقدار رطوبت جستجو كرد. نور خورشید در فضا به تنهایی حرارتی ندارد ولی چون بر جسمی تصادم كند در محل برخورد ایجاد حرارت كرده منعكس می‌گردد. مقدار حرارت تولید شده بستگی دارد: اول با وضع سطح منعكس‌كنندۀ نور چه هر اندازه سطح مزبور صاف و صیقلی باشد میزان درجۀ حرارت بیشتر است و بالعكس؛ دوم با مقدار مساحت منعكس‌كنندۀ نور و بالاخره با مقدار زاویۀ تابش و مدت زمان برخورد نور با جسم دیگر. هر قدر نور بر محلی عمود بتابد و هر اندازه زمان طولانی‌تر گردد درجۀ حرارت بیشتر و با دوام‌تر خواهد بود آنچه در تغییر درجۀ حرارت مؤثر است عبارتند از:
1- فاصله از خط استوا؛ 2- فاصله از دریا؛ 3- بلندی و ارتفاع سطح زمین؛ 4- باد؛ 5- رطوبت.
دوری و نزدیكی به خط استوا در مقدار درجه حرارت هر منطقه تأثیر بسیار زیادی دارد چون زمین كروی شكل است مسلماً به‌تمام نقاط آن نور یكسان نمی‌تابد. در نواحی استوایی به‌علت عمودی تابیدن نور خورشید درجۀ حرارت كاملاً زیاد است و هرچه به قطبین نزدیك شویم از مقدار حرارت كاسته خواهد شد و تابش نور به‌ صفر می‌رسد. برای روشن شدن مطلب فرض كنید نوری را كه از خورشید به زمین می‌تابد بشود به سه قسمت مساوی 1 و 2 و 3 تقسیم كرد (شكل 2) نور قسمت 2 به منطقۀ استوا (قوس كوچك BC) به‌طور عمود می‌تابد. نور قسمت (1) به طور مایل به منطقۀ معتدلۀ شمالی و قطب شمال می‌تابد (قوس بزرگ AB) و نور 3 به طور مایل به منطقۀ معتدلۀ جنوبی و قطب جنوب (قوس بزرگ CD) و چنانكه در شكل مشاهده می‌شود از دو نور 1 و 3 مقداری هم مصرف نشده در جو زمین امتداد می‌یابد. چون خوب دقت شود قوس AB و CD هركدام به تنهایی دو برابر قوس BC است و اگر بخواهد با اندازۀ آن گرم شود احتیاج به نوری تقریباً 2 برابر نور BC دارند در حالی كه نوری مساوی آن بلكه كمتر دریافت می‌كنند و بدین ترتیب هرچه از خط استوا دورتر شویم درجۀ حرارت كمتر خواهد بود. اشكال كار و تقسیم حرارت به همین جا ختم نمی‌شود اگر تابش نور بر كره همیشه به حالت فوق‌ بود (اول بهار و اول پاییز) نور به هر دو نیمكرۀ شمالی و جنوبی به طور مساوی می‌تابید و بسیاری از تغییرات آب و هوایی از جمله فصول چهارگانۀ پاییز، زمستان، بهار، تابستانی وجود نداشت.

وضع تابش نور خورشید بر مناطق استوا، معتدلۀ شمالی و جنوبی، قطب شمال و جنوب
چون محور زمین در حدود 23 درجه 27 دقیقه بر سطح مدار گردش خود به دور خورشید مایل است در طی هر سال وضع تابش نور در دو نیمكره فرق می‌كند
نور خورشید در هر 6 ماه به تدریج بر یك نیمكره 23 درجه و 27 دقیقه بیشتر از نیمكرۀ دیگر می‌تابد و سبب گرمای آن نیمكره (تابستان) و سرمای نیمكرۀ دیگر (زمستان) خواهد بود و در 6 ماه دوم سال بالعكس

كجی و میل محور زمین بر مدار حركت انتقالی و ایجاد فصول مختلف
2- دوری از دریا و نزدیكی به آن- خشكیها زود گرم می‌شوند و زود گرمی را از دست می‌دهند. دریاها برعكس به تدریج گرم می‌شوند و به همان ترتیب هم گرما را از دست می‌دهند. بدین جهت دریاها همیشه محیط خود را معتدل‌تر نگاه می‌دارند و بر روی سواحل مجاور خود تا كیلومترها اثر می‌گذارند و بالنتیجه سبب تغییر آب و هوای آن منطقه می‌گردند و ایجاد استثناء در كار آب و هوای منطقه‌ای سطح كره می‌نمایند.
3- بلندی و ارتفاع سطح زمین- چنانكه در قسمت جو گذشت در هر 100 متر ارتفاع حدود یك درجه از گرمی هوا كم می‌شود بنابراین نواحی كوهستانی و ارتفاعات و فلاتها نسبت به جلگه‌ها و سرزمینهای پست دارای درجۀ حرارت كمتری می‌باشند. در تابستان در اطراف همین تهران خودمان با دور شدن كمتر از 100 كیلومتر و در عرض چند ساعت می‌شود به نقاطی رفت كه یكباره گرمای 40 درجه تهران را به 20 حتی 15 درجه تقلیل داد، و حتی شما در منطقۀ گرم استوای كه حرارت جهنمی برپا كرده است، در فاصلۀ چند صد كیلومتر در ارتفاعات برفهایی را مشاهده خواهید كرد كه سال به‌سال هرگز آب نمی‌شود. تقریباً می‌توان گفت دامنۀ كوه شبیه خط استوا است و ارتفاعات آن مانند عرض جغرافیایی هرچه از كوه بالاتر رویم همان خاصیت را خواهد داشت كه از خط استوا دور شویم.
4- باد در تغییر درجۀ حرارت نقش بسیار مهمی را بازی می‌كند- باد از اختلاف فشار دو منطقۀ كم و زیاد ایجاد می‌گردد (فشار هوا را بعداً خواهیم دید). همچنانكه آب از بلندیها سرازیر می‌گردد هوای مناطق فشار زیاد هم به‌طرف نواحی دارای فشار كم سرازیر می‌شود و این حركت هوا را از محلی به محلی دیگر باد می‌گویند. باد ممكن است در اثر عبور از روی مناطق مختلف با خود سردی، گرمی، رطوبت، خشكی، خاك، خاشاك، همراه داشته باشد و سبب تغییر درجۀ حرارت گذرگاه خود شود و یا آنكه چندین بار محمولات خود را عوض كند.
باد را امروزه به وسیلۀ بادسنج (آنی‌مامتر) اندازه می‌گیرند و این خود كاری است بسیار مهم چه در گذشته كسی سر از كار این موجود سركش در نمی‌آورد و نمی‌دانست كه او كیست، چیست، چه شكلی دارد، از كجا می‌آید و به كجا می‌رود بادسنج انواع مختلف دارد نوع فنجانی آن در دبیرستان شمارۀ 1 هدف در محل هواشناسی موجود است.

بادسنج (آنی‌مامتر) ایستگاه هواشناسی دبیرستان شمارۀ یك هدف - (1) بادسنج فنجانی؛ (2) جهات چهارگانه؛ (3) سمت وزش باد؛ (4) نشان‌دهنده سرعت باد.
ساختمان آن بدین ترتیب است كه سه فنجان را بر روی میلۀ سه‌شاخه طوری نصب می‌كنند كه سر هر شاخه یك فنجان قرار بگیرد بعد میلۀ دیگری را به طور عمود از وسط این سه‌شاخه طوری عبور می‌دهند كه سه‌شاخه هم‌سطح افق قرار بگیرد و در حول میلۀ عمودی بچرخد كوچك‌ترین وزش باد در اثر تصادم با داخل فنجانها، آنها را به حركت وادار می‌سازد. تعداد گردش فنجانها به وسیلۀ سیمی به دستگاه دیگری منتقل شده ضبط می‌گردد و معمولاً هر پانصد بار گردش مساوی است با سرعت 1600 كیلومتر در ساعت. برای تعیین سمت باد میله ای را به صورت پیكان، كه دارای دمی پهن می‌باشد به بدنۀ پایۀ بادسنج قرار می‌دهند و جهت باد در اثر تماس با دم پیكان نوك پیكان را در سمت وزش خود قرار می‌دهد. در گذشته اندازه‌گیری باد و تقسیم‌بندی آن كمتر مورد توجه دانشمندان بوده است یا بهتر بگوییم شاید نمی‌توانستند آنرا اندازه بگیرند و فقط نوع آن را با كلماتی مانند طوفان، نسیم، باد ملایم، باد تند و ملایم معین می‌كردند و اصولاً اندازه‌گیری این موجود سركش و نامرئی كه هركجا بخواهد می‌رود و به هر جا اراده كند می‌وزد و گاهی لطافت و لذت به ارمغان می‌آورد و زمانی خرابی و زوال، كاری است بسی مشكل. در اطراف خلیج گینه بادی از طرف صحرا می‌وزد كه هارماتان Harmatan نام دارد و با تمام گرد و خاكی كه با خود می‌آورد سبب بهبودی بسیاری از امراض می‌گردد و اهالی به آن لقب باد دكتر داده‌اند. البته بادها زمانی هم باعث خرابی و طوفانهای بنیادكن می‌گردند مانند تورنادو در جنوب ایالات متحده امریكا كه در چند دقیقه ملیونها دلار و سالها زحمت را درهم می‌كوبد و یا طوفانهایی كه بر روی اقیانوس اطلس ایجاد می‌شود و ارتفاع امواج را از 10 متر تجاوز می‌دهد.
اولین بار به سال 1805 دریاسالار بوفورت Bufort توانست برای استفادۀ شخصی خود مقیاسی برای اندازه‌گیری باد درست نماید و آنرا به دوازده نوع تقسیم نمود كه جدول نامبرده تا به امروز تكمیل گردیده و به نام خود او (بوفورت Bufort) معروف است و برای نشان دادن جهت باد روی نقشه‌های هواشناسی و پیش‌بینی هوا از خطوط به شكل پیكان استفاده می‌كند. (شكل 11) و برای تعیین سرعت آن به انتهای پیكانها خطوط كوچك پرمانندی اضافه می‌كنند كه تعداد پرها حاكی از سرعت باد خواهد بود پیكانهای بدون پر سرعت باد را در حدود 3 الی 4 مایل در ساعت و همچنین پیكانهای بیش از 6 پر سرعت باد را بیش از77 مایل در ساعت تعیین می‌نمایند.
باد به دو نوع دائمی و موسمی تقسیم می‌گردد- بادهای دائمی همانهایی هستند كه بر اثر ایجاد مناطق فشار كم و فشار زیاد در نواحی مختلف كره برحسب گرمی و سردی هوا به علت دوری و نزدیكی از خط استوا ایجاد می‌گردند و عبارتند از بادهای ترید (Trade) شمال شرقی و ترید جنوب شرقی كه از مدار رأس‌الجدی و رأس‌السرطان كه به ترتیب 23 درجه و 27 دقیقه جنوب و شمال خط استوا واقع‌اند به طرف خط استوا می‌وزند.
بادهای غربی كه از مغرب به مشرق در مناطق معتدله شمالی و جنوبی در حركتند. بادهایی كه از نواحی فشار زیاد قطب به مناطق فشار كم مناطق معتدله سرازیرند. بادهای موسمی در فصول مختلف به علت تغییر درجۀ حرارت و فشار زیاد از خشكی به دریا و بالعكس (كه در قسمت حرارت و دوری و نزدیكی به دریا بدان اشاره شده) تغییر جا می‌دهند. علاوه بر آنچه گفته شد بادهای محلی بسیار نیز وجود دارند كه در هر گوشه و كنار می‌وزند و نباید از نظر هواشناس دور گردد.
5- رطوبت نیز از عوامل مؤثر تغییر درجۀ حرارت است- در اثر تابش آفتاب بر نواحی مرطوب و دریاها آب آن نواحی تبخیر شده به طرف آسمان صعود می‌كند و یا در اثر وزش باد رطوبت از محلی به محلی انتقال می‌یابد و به علت تصادم با باد دیگر و یا دامنه‌های كوهستان به بالا صعود می‌كنند و چون به نواحی سردتر برسد حرارت خود را از دست می‌دهند و مقداری از بخار آب به صورت مایع در می‌آید و یا به شكل بلور به دور مولكولهای دیگر جو حلقه می‌زند در این وقت هوا به حالت اشباع می‌رسد و دیگر قابلیت جذب رطوبت را ندارد و ما در این حالت بخارات آب و ذرات اشباع شدۀ جو را به صورت توده‌های ابر می‌بینیم.
ابر- برحسب مقدار بخار آب و قدرت صعود هوا و سردی و گرمی زمین ابرها اشكال مختلفی به خود می‌گیردند و هرچه حرارت بیشتر باشد تبخیر آب سریعتر و ضخامت ابرها بیشتر و فواصل آنها با زمین كمتر است، در این صورت هوا بسرعت اشباع می‌شود و دانه‌های باران بر زمین نازل می‌گردد.
ابرها انواع و اقسام دارند. برخی شبیه پری سفید و پراكنده هستند. بعضی شبیه توده‌های انبوه پنبه و كپه‌ای شكل می‌باشند و گاهی شكل امواج متلاطم خاكستری رنگ دریا یا كرانه‌های شنی موجدار ساحل را به خود می‌گیرند. اولین كسی كه ابرها را تقسیم‌بندی نمود لاك هاوارد Lakhavarde به سال 1802 بوده گرچه تقسیم‌بندی او جزئی و مقدماتی بود ولی بعدها سازمانها و كمیته‌های بین‌المللی هواشناسی در سالهای 1894-1922 دنبال تحقیقات نامبرده را گرفتند و سرانجام در سال 1930 اطلسی جامع از انواع ابرها و خواص آنها تهیه گردید. در این اطلس ابرها به بیش از 10 نوع تقسیم شده است. ساده‌ترین شكل ابر «سیراس Sirrus» نام دارد و شبیه پرهای سفید جدا از هم می‌باشد كه بیشتر پیشاپیش جبهه‌های گرم و سیكلن‌ها در حركت است. سیراس همیشه حداكثر ارتفاع را دارد و گاهی ارتفاع آن از سطح زمین تا 8000 متر هم می‌رسد ولی از خود بارانی ندارند. ابرهای بارانی را نیمبوس یا كومولونیمبوس (Cumulonimbus) می‌گویند و اغلب به صورت توده‌های درهم فشرده تیره رنگ دیده می‌شوند و بیشتر از سایر ابرها ضخامت دارند. ارتفاع آنها از سطح زمین كم است و بندرت به 1500 متر می‌رسد و اغلب در مراكز فشار كم و یا در محل تصادم توده‌های هوای سرد با جبهه‌های هوای گرم تشكیل می‌گردند و بارانی رگبارآسا به زمین نازل می‌كنند.
باران‌سنج- مقدار باران را به وسیله ظروفی كه شبیه سطل باریكی می‌باشدو در روی آن ظرفی قیف مانند قرار دارد اندازه می‌گیرند.
ظرف باران‌سنج ایستگاه هواشناسی دبیرستان شماره یك هدف برای اندازه‌گیری سرپوش قیف‌مانند آنرا برداشته با خطكش مدرج آب لوله درونی را اندازه می‌گیریم

باران از داخل قیف وارد لولۀ باریك درون سطل می‌شود و در موقع لزوم قیف را برداشته با خط‌كش مخصوصی (شكل 6) آنرا اندازه گرفته و مقدار آنرا می‌خوانند.
رطوبت و خشكی هوا را با میزان‌الحرارۀ خشك و تر اندازه می‌گیرند. میزان‌الحرارۀ خشك و تر از یك میزان‌الحرارۀ خشك معمولی و یك میزان‌الحرارۀ تر تشكیل شده است. در كنار میزان‌الحرارۀ تر ظرف آبی قرار دارد و به‌وسیلۀ نوار پارچه‌ای به مخزن میزان‌الحرارۀ تر وصل است و پارچه همواره اطراف میزان‌الحرارۀ تر را مرطوب نگاه می‌دارد. این میزان‌الحراره‌ها را در جعبه‌ای مطابق (شكل 7) نگاه می‌دارند تا از تابش مستقیم آفتاب محفوظ بماند طرز كار این دستگاه بدین قرار است. میزان‌الحرارۀ خشك درجۀ حرارت معمولی هوا را نشان می‌دهد در صورتی كه هوا خشك باشد و رطوبتی نداشته باشد آبی كه در پارچۀ مجاور میزان‌الحراره تر قرار دارد تبخیر می‌شود و برای عمل تبخیر مقداری از حرارت هوای اطراف صرف می‌گردد و هوا خنك می‌شود و درجۀ حرارت میزان‌الحراره پایین می‌آید ولی اگر هوا نزدیك به اشباع باشد و مقدار رطوبت نیز زیاد گردد دیگر از پارچۀ مرطوب آبی تبخیر نمی‌شود و میزان‌الحرارۀ تر همان درجه‌ای را نشان خواهد داد كه میزان‌الحرارۀ خشك نشان می‌دهد. پس هرچقدر اختلاف دو حرارت‌سنج بیشتر باشد هوا خشك‌تر و هرچقدر اختلاف كم باشد رطوبت هوا زیاد است.

منبع: راسخون
+ نوشته شده در  یکشنبه 5 مهر1388ساعت 14:53  توسط پرویز ستوده شایق  | 

سوال زیر توسط یکی از خوانندگان نشاط کوهستان مطرح شده است . شاید این سوال برای بسیار از دوستان دیگر نیز مطرح باشد . لطفاً نظر خودتون را در مورد این سوال بفرمایید . 

با سلام

لطفا جواب سئوالم را بدهيد

چرا در بالاي كوه هوا سرد ميشود  ؟
مگر چه چيزهاي نسبت به زماني كه در شهر هستيم تغيير ميكند.


البته مواردي مثل گرمي شهر به دليل الاينده ها را مي دانم ولي به دنبال ادله متقن تري ميباشم.
با تشكر

+ نوشته شده در  یکشنبه 5 مهر1388ساعت 13:40  توسط پرویز ستوده شایق  | 

یکی از مشکلاتی که کوهنوردها و طبیعت گردان حرفه ای دارن، خیس شدن بدن در اثر عرق کردنه که باعث میشه در توقف ها احتما سرماخوردگی افزایش پیدا کنه. این مشکل سال ها کوهنرودان را اذیت می کرد تا اینکه طی سالهای نه چندان دور پارچه ای با خواص جالب اختراع شد که تحولی در ورزش کوهنوردی و مشابه اوون ایجاد کرد.
برای اینکه بفهمیم این پارچه چیه اول باید کمی در مورد لباس های معمولی و همچنین بادگیر بدونیم. لباس های معمولی پارچه هایی نخی، پنبه ای و الیاف مشابه هستن که به بدن اجازه تنفس می دن. اما همونطور که عرق بدن می تونه از این پارچه ها خارج بشه به همون میزان رطوبت بیرون هم می تونه وارد بشه. یعنی اگر شما در معرض بارون و برف قرار بگیرید لباس ها و بدن خیس میشه. پس این لباس ها به درد کوهنوردی نمی خورن.
بادگیرها و پانچوها بر عکس لباس ها معمولی از هیچ جهتی اجازه انتقال رطوبت نمی دن به همین دلیل بدن توسط عرق خودش خیس میشه. اما گرتکس ها طرز کارشون ترکیبی از این دوتاست. یعنی به عرق بدن اجازه خروج می دن اما به رطوبت بیرون اجازه ورود نمی دن. شاهکاره نه؟ 8-)

نقاط قوت
1- تمام توضیحات بالا نقاط قوت این لباس ها بود ;)

نقاط ضعف:
1- قیمت:
قیمت این پارچه ها هنوز خیلی زیاده. به همین دلیل قیمت کابشن ها و شلوارهایی که از این جنس هستن هم خیلی زیاده. یه کابشن گرتکس تقریبا خوب حدود 70-80 تومن قیمت داره که البته فقط یک لایه نازکه و برای گرم شدن باید فکری به حال خودتون بکنید :?

2- عدم مقاومت در مقابل بارندگی شدید:
این لباس ها در مقابل بارندگی شدید مقاوم نیستن و آب به داخل نفوذ پیدا
می کنه. البته این قضیه برا کوهنوردها مشکلی نیست. چون کمتر در کوه بارون
میاد. اما برا طبیعت گردها مشکل بزرگیه :?

3- عدم تبخیر در شرایط سکون هوا:
در صورتی که باد اندکی وجود نداشته باشه عرق بدن بخار نمیشه. یعنی باز هم مشکل خیس شدن بدن وجود خواهد داشت. این مشکل در کوه بروز می کنه. یعنی هوا به اندازه ای سرده که باید حتما لباس بپوشی ولی باد نمیاد و به همین دلیل از تو عرق می کنی و عرق خشک نمیشه.


بخریم یا نه؟
این بحث زیاد پیش اومده که این لباس ها می ارزه یا نه. به نظر من اگر شما کوهنورد حرفه ای هستید حتما باید بخرید. چون غیر از این لباس، گزینه دیگه ای ندارید. اما اگر کوهنورد حرفه ای نیستید و یا طبیعت گرد هستید و پول براتون ارزش داره نگیرید یا یه جنس معمولی بگیرید. جنس معمولی این لباس ها 30-40 تومنی هم پیدا میشه. تعریق خوبی داره اما مقاومتش در برابر بارون کمتره.
در بارون کم که جواب می ده. در بارون شدید هم که نه این گورتکس و نه هیچ گورتکس دیگه ای دوام نمیاره. پس پولتونو دور نریزید.


برچسب‌ها: مطالب آموزشی, پوشاک کوهنوردی
+ نوشته شده در  شنبه 4 مهر1388ساعت 23:44  توسط پرویز ستوده شایق  | 

افراد شرکت کننده در برنامه : پرویز ستوده شایق - غلامرضا اینانلو - روح الله رحیمی

برنامه صعود کوهنوردی در ماه مبارک رمضان کاهش پیدا کرده بود و من به جز یکی دو برنامه سبک ، برنامه کوهنوردی خاصی نداشتم . این هفته با دوستان برنامه صعود شمالی دماوند را داشتیم که تغییر کرد ، بنابراین صعود توچال را برای حفظ آمادگی در نظر گرفتیم .
روز چهارشنبه اول مهر ماه ۸۸ شرایط آب و هوایی مناسب بود ، بطوری که یک برنامه کاملا یکنواخت و آفتابی را انتظار داشتیم . در برداشتن پوشاک و تجهیزات آب و هوای نامساعد تردید داشتیم ولی خوب طبق اصل مهم کوهنوردی که شرایط آب و هوایی کوهستان قابل پیش بینی نیست و تغییرات لحظه ایی و در چند دقیقه اتفاق می افتد به توصیه بنده دوستان با وسایل کامل ساعت ۵ صبح روز پنجشنبه دوم مهر ماه ۸۸ از میدان مجسمه کوهنورد به راه افتادیم . تا شیر پلا را دوساعته رفتیم و در هوای مفرح صبحگاهی و در سایه صخره های اطراف صعودمان ادامه داشت .
    صبحانه را در پناهگاه شیر پلا صرف نموده حدود ساعت ۹ صبح به سمت قله به راه افتادیم تا پناهگاه امیری ( سیاه سنگ ) هوا نسبتاً خوب بود ، بعد از پناهگاه چند تیکه ابر سفید و سپس ابر باران زا سروکله شان در نزدیکی قله توچال پیدا شد در چند دقیقه بارش برف با دانه های ریز شروع شد و بعد از آن شدت باد افزایش یافت . جدود نیم ساعت مانده به قله ما شاهد وزش باد سرد همراه با برف بودیم بطوری که سمت چپ بدن و صورتمان که در جهت غرب قرار داشت در معرض سیلی های سرد قرار گرفته بود .
با هر سختی که بود خود را به پناهگاه قله توچال رسانیدیم ، زوزه باد در داخل پناهگاه بیشتر از آن چیزی نشان می داد که اتفاق می افتاد ولی وجود پناهگاه جان بسیاری از کوهنوردان را از مرگ حتمی نجات می داد . کوهنوردانی که بعد از ما وارد پناهگاه شدند شرایط بسیار سخت تری را حس کرده بود .

کوهنوردان بسیاری ، حتی با تجربه ها غافلگیر شده بودند . آنها در این موقع انتظار برف و کولاک را نداشتند . من و دو تن از دوستانم با تجهیزات کامل و پیش بینی مناسب آمده بودیم ، یکی از کوهنوردان مسن که کاملاً غافلگیر شده بود و لباس مناسبی نداشت ، من کلاه طوفان و آقای اینانلو دستکش خود را در اختیارش قرار داد و امیدوارم  که با سلامتی به پایین بازگشته باشد چون ایشان از مسیر ولنجک بازگشتند وما ایشان را ندیدیم .

وقتی از پناهگاه خارج شدیم شدت باد خیلی زیاد بود و احتمال پرت شدن و خارج شده از مسیر وجود داشت ، برف زمین را هم سفید پوش کرده بود بنابرین من و آقای اینانلو و رحیمی همدیگر را محکم گرفت و حرکت کردم تا اینکه بعد حدود ۲۰ دقیقه شدت باد کم شد و ما دست ها را رها کرده و به راه خود ادامه دادیم .
از قله که دور شدیم برف قطع شد ، نزدیک پناهگاه امیری هوا آفتابی شد و نزدیکی پناهگاه شیرپلا بارش باران شروع شد و تا پس قلعه ما زیر باران بازگشتیم البته گاهی بارش باران قطع می شد ولی بلافاصله ادامه پیدا می کرد . جای دوستان خالی برنامه بسیار متنوع و عالی بود و خوش گذشت .

صبح ساعت ۵ از میدان مجسمه حرکت کردیم و عصر ساعت ۶ به مبداء حرکت بازگشتیم .

+ نوشته شده در  جمعه 3 مهر1388ساعت 11:42  توسط پرویز ستوده شایق  | 

مطلب زیر در وبلاگ شایق کندیمیز ( وبلاگ روستای شایق ) توسط اسد سیفیان قرار داده شده است . و بدینوسیله آغاز سال تحصیلی رو به تمام دانش آموزان ، دانشجویان و اولیاء محترمشان تبریک عرض می نمایم .
ا   مروز سه شنبه 88/6/31در مدرسه ابتدائی ستوده شایق  با حضور دانش آموزان کلاس اوّل  اولیای محترم ومدیر مدرسه وتنی چند از معلمان ودهیارشایق وبهورز  جشن شکوفه ها با شکوه هرچه تمام تر برگزار شد.
مدیر مدرسه آقای شهبازی ضمن عرض خیر مقدم به مدعوین وتبریک هفته دفاع مقدس دانش آموزان را برای تحصیل علم ورعایت ادب واخلاق واحترام به پدر ومادر را تاکید نمودندودر ادامه آقایان ولی اللّه رنجبر بهورز روستا واسد سیفیان دهیار روستا به اولیاء ومعلمان ودانش آموزان هفته دفاع مقدّس واین روز عزیز را تبریک گفته وبرای دانش آموزان آرزوی موفقیت در تمام مراحل زندگی از جمله در تحصیل علم از خداوند متعال مسئلت نمودند .

وبلاگ شایق کندیمیز ( وبلاگ روستای شایق )
+ نوشته شده در  چهارشنبه 1 مهر1388ساعت 15:9  توسط پرویز ستوده شایق  | 

 
http://www.blogfa.com/layouts/mblue/leftc.gif